ارتباط با ما : info@behrazm.ir

(زمان خواندن: 4 - 8 دقیقه)

جنگ نوین الکترونیک

 

علي قرباني پارسا-MPHنظامي           

كميته علمي مركز آموزش عالي شهيد بهشتي

در عصر صنعتي عامل برتري جنگ، بهره گيري از سلاح هاي كشتار جمعي و سامانه هاي مخابراتي و هم چنين استفاده موثر ازC3Iهمراه با تلفات انساني زياد و سرعت عمل كم بود. در جنگ هاي پيشرفته امروزي، ارتشي موفق است كه از سيستم هاي الكترونيكي كمال استفاده را ببرد. با پيشرفت سلاح ها و سيستم هاي الكترونيكي شاخه اي در علوم ايجاد شده است كه بدون اغراق در معادلات نظامي دنيا جزء پارامترهاي تعيين كننده است. اگرچه علم الكترونيك از همان آغاز در جنگ افزارهاي نظامي مورد استفاده قرار مي گرفت اما امروز شاخه اي خاص با نام جنگ الكترونيكي بوجود آمده است. بخشی از جنگ الكترونيكي بهره برداري از طيف الكترومغناطيسي منتشر شده توسط دشمن براي پي بردن به اهداف، توانايي ها و در نهايت استفاده از نقاط ضعف براي ضربه زدن به سيستم هاي تسليحاتي و مخابراتي دشمن و همزمان استفاده از همان طيف براي دست يابي به مقاصد خود مي باشد.

 

اقتدار اطلاعاتي ؛ موجب برتري جنگي در عصر اطلاعات

طراحان نظامي به دنبال بهره گيري موثر از سامانه هاي فرماندهي و كنترل، مبتني بر نظام هاي اطلاعاتي و شبكه هاي رايانه‌يي (C4I) مي باشند. فناوري اطلاعات كه شامل نظام هاي اطلاعاتي، رايانه اي و مخابراتي است، نقش مهمي در سامانهC4Iايفا مي‌كند. در تعاريف ارائه شده براي فناوري اطلاعات به سه جز اصلي: جستجو و جمع آوري اطلاعات، پردازش و تحليل اطلاعات و انتقال اطلاعات اشاره شده است. بدون شك اين هر سه جزئی از اركانC4Iمحسوب مي شوند.

 

جمع آوري اطلاعات با بهره گيري از سنسورها و رادارهاي متعدد انجام مي شود. رايانه ها به همراه ساير تجهيزات سخت و نرم افزاري وظيفه پردازش، دسته بندي، تحليل اطلاعات و كمك به فرماندهان جهت تصميم گيري را به عهده دارند؛ همچنين از ادوات ارتباطي براي انتقال اطلاعات استفاده مي‌شود. در واقع تاثیر فن آوری اطلاعات بر هر يك از سازمان ها و نهادهاي دولتي و خصوصي اعم از اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، سياسي و نظامي واضح است.

 

جنگ اطلاعاتی

جنگ اطلاعاتی عبارت است از استفاده از شبکه های الکترونیکی برای تخریب و یا از کار انداختن اطلاعات دیجیتالی و غیر عملیاتی کردن زیر ساخت های اطلاعاتی که می تواند علیه یک جامعه یا نیروی نظامی باشد. جنگ اطلاعاتی با توجه به نوع هدف و نحوه عملکرد به دو گونه قابل تصور است.

 

- جنگ سایبر نتیک (CYBERneticWARfare)

- جنگ شبکه ای (NETworkWARfare)

 

پر واضح است که این دو گونه ی جنگ و عملیات آن چنان در هم تنیده شده اند که نمی توان آنها را جدا از هم بررسی کرد. این نوع از جنگ ها نیز (در موضع جنگ اطلاعاتی) با هدف از هم گسیختن سیستم‌های اطلاعاتی و مخابراتی، سیستم‌های کنترل و فرماندهی، ارتباطات، خبرگیری و جاسوسی نیروی نظامی دشمن و غیرعملیاتی کردن آن ها در صحنه نبرد و یا در حالت عادی صورت می‌گیرد.

 

اهمیت برتري اطلاعاتي در جنگ شبکه ای و سایبرنتیک

توانمندي گردآوري، پردازش و انتشار جريان بي‌وقفه‌اي از اطلاعات، ضمن بهره‌گيري يا جلوگيري از توانايي رقيب در انجام همان كار. حاصل این امور برتری اطلاعاتی خواهد بود.در عصر حاضر  اطلاعات، پردازش اطلاعات و شبكه‌هاي ارتباطي، هسته اصلي تمامي فعاليت‌هاي نظامي به شمار مي‌آيند. همواره در طول تاريخ، فرماندهان نظامي به برتري اطلاعاتي به عنوان يكي از عوامل موثر در كسب پيروزي نگريسته‌اند. با اين همه ”انقلاب اطلاعاتي“ كنوني، نه تنها در حال ايجاد تغييرات کمی در محيط‌های اطلاعاتی است بلکه باعث تغييرات کيفی در محيط اطلاعاتی نيز می گردد به طوری که ما به واسطه ی این انقلاب اطلاعاتی شاهد تغييرات ژرفي در نحوه انجام عمليات‌هاي نظامي خواهيم بود. در حقيقت، توانمندي‌های اطلاعاتي چنان با سرعت در حال پيشرفت است كه هر لحظه امکان تولید توانایی های جدید دركسب ايده‌ها، تدوين مفاهيم عملياتي و توسعه ظرفيت ارزيابي نتايج، وجود دارد. هر چند كه هدف دستيابي به برتري اطلاعاتي تغيير نخواهد کرد، ماهيت، حوزه و قوانين حركت، مستمراً در حال تغييرات بنيادين است.

 

تغييرات كيفی در محيط اطلاعاتي، شالوده مفهومی ”برتري اطلاعاتي“ را از مرز جمع‌آوری اطلاعاتِ بيشتر يا حتی بهتر فراتر مي‌برد. عبارت "برتري" بر حالت يا وضعيت، عدم ‌تعادل به نفع يكي از طرفين دلالت مي‌كند. برتري اطلاعاتي از طبيعتی گذرا برخوردار مي‌باشد و بايد به وسيله نيروي مشترك و از طريق اجراي عمليات اطلاعاتي ايجاد و حفظ شود. با وجود اين، ايجاد برتري اطلاعاتي به خودي خود هدف محسوب نمي گردد. برتري اطلاعاتي تنها زماني كه به نحو كارآمدي به دانش و تصميمات برتر تبديل گردد، برای نیروها ”مزيتی رقابتی“ فراهم خواهد کرد.

 

محيط اطلاعاتي

به گروهي از افراد, سازمان‌ها و سيستم‌هايي اطلاق می شود که به جمع‌آوري، پردازش و انتشار اطلاعات مي‌پردازند (كه البته شامل خود اطلاعات هم مي‌شود). تکامل فناوري اطلاعات، به صورتي فزاينده، به ما امكان مي‌دهد تا به كمك مجموعه‌اي جامع از منابع اطلاعاتي پيشرفته، نظارت و مراقبت و شناسايي در يك عمليات اطلاعاتي كاملاَ هماهنگ و همگام، به يكپارچگي اشکال سنتي عمليات اطلاعاتي بپردازيم.

 

متغيرهاي اصلي عمليات اطلاعاتي عبارتند از:

• تعريف و معناي چند بعدي ”اطلاعات“ : هدف، سلاح، منبع و يا قلمرو عمليات

• سطح اقدام و تاثير مورد نظر: تاكتيكي، عملياتي و استراتژيك يا تركيبي از همه اين‌ها

• هدف از عمليات: تامين اطلاعات، مديريت فريب كارانه، تسلط بر ميدان جنگ، جنگ‌هاي فرماندهي و كنترل، اخلال سيستمي و يا تخريب سيستمي

 

برتری از لحاظ اطلاعات و دانش می تواند باعث پیروزی در جنگ شود، اما این برتری بی اندازه شکننده است.  یک راه جایگزین برای به دست آوردن دانش ارزشمند، جاسوسی و فعالیت های اطلاعاتی است. بدیهی است که کسب اطلاعات برای «جنگ –دانش پایه»به هر مفهومی، جنبه ی اساسی دارد. تکنو لوژی اطلاعاتی نظامی، سیستم های کامپیوتری از هر نوع و در هر اندازه قابل تصور را در بر می گیرد. ماهیت، توضیع، ظرفیت، قابلیت کاربرد و انعطاف پذیری چنین سیستم هایی، از جمله پیوندهای آن ها با رادار، سیستم های پدافند هوایی، و شبکه های ماهواره ای و مخابراتی، ارتش های پیش رفته را از یکدیگر متمایز خواهد ساخت.

 

جنگ خاموش (غیر نظامی ها به عنوان سربازان نرم)

یک استراتژی جامع در زمینه ی دانش نظامی باید به چهار کار ویژه ی اصلی یعنی: اکتساب، عمل آوری، توزیع و حفاظت بپردازد. در واقع همه ی این ها به هم بستگی دارد.  جدا کردن ارتباطات از کامپیوتر ممکن نیست و حفاظت سیستم دانش نظامی مستلزم تامین ضد اطلاعات است. دیگر این که، برتری در جنگ های شبکه ای و سایبرنتیک مستلزم وجود اطلاعات فوق العاده روشن و تکنیک های تازه و کامپیوتری برای کسب آن هااست. «دقت اطلاعات شخصی می تواند مهم تر (کارآمدتر) از تسلیحات هدایت شونده ی دقیق باشد»انقلاب کامپیوتری، چند برابر شدن ماهواره ها، گسترش دستگاه های تکثیر داده ها، گسترش شبکه های الکترونیکی به ویژه اینترنت، و ماهواره های پخش مستقیم و انبوهی از دیگر تکنولوژی های بررسی و پخش اطلاعات، جریان وسیع و جاری از اطلاعات و داده ها و دانش را پدید آورده که اینک به اقیانوس پهناوری از پندارها، نمادها، آمارها، کلمات، و اصوات می ریزد و پیوسته در حال گسترش است. مطمئنا در چنین وضعی مهمترین ابزار برای انتخاب و برگزیدن بهترین ها استفاده از سیستم تحلیل گری است که علاوه بر داشتن سرعت لازم، اطلاعات را با کیفیت برتر دسته بندی وارائه نماید و در دست رسته هایی که مورد نیازشان است قرار دهد.

 

نقش بی بدیل ماهواره ها برای عدم حضور فیزیکی

طراحي سيستم هاي پيشرفته تصويربرداري ماهواره اي با قابليت هاي برتر و توانمندي بالاي نظارت، به عنوان يك پيشرفت بزرگ علمي و عرصه توسعه فناوري هاي ارتباطي محسوب مي شوند. بنابر اين نمي توان از نظر دور داشت كه كشورهاي پيشرفته و صاحب فناوري ساخت ماهواره به دنبال به دست آوردن امكانات گسترده تر در بهره گيري از فضا به منظور برتري هاي اطلاعاتي بر ديگر كشورها هستند. در اين ميان سنجش از دور به عنوان علمي با گستره وسيع قادر است با بهره گيري از ماهواره ها به اندازه گيري و ارزيابي عوارض بر روي زمين، هوا و دريا بدون حضور فيزيكي بپردازد. سنجش از دور در آغاز در انحصار اهداف نظامي و امنيتي بود كه با پايان جنگ سرد در اختيار اهداف صلح جويانه نيز قرار گرفت. در واقع ماهواره ها را بايد مولود مبارك جنگ و نظامي گري دانست، مولودي كه رفته رفته در حوزه هاي غيرنظامي كارآمد و ارزشمند شد و اكنون به عنوان ابزار جادويي براي برتري هاي همه جانبه اطلاعاتي كشورهاي صاحب اين فناوري و پيروزي بدون جنگ در جهان مطرح است. اما مشكل كشورهاي توسعه نيافته در بهره برداري از اين فناوري هزينه بالاي دسترسي و بهره برداري از آن است كه سبب شده اين كشورها به سيستم هاي كشورهاي پيشرفته وابسته باشند. در همين حال و با رشد فناوري فضايي و مينياتوري شدن اين سيستم ها، دسترسي ارزان به فضا ممكن شده و بسياري از كشورهاي در حال توسعه را بر آن داشته كه با توسعه ماهواره هايي با قابليت هاي ارزان تر سيستم ملي سنجش از دور خود را گسترش دهند.

 

60 درصد ماهواره هاي ساخته شده , جنبه نظامي دارند, كه اين اهميت استفاده ازماهواره را در كاربرد نظامي آن روشن مي كند. ماهواره هاي نظامي، اطلاعات بسيار دقيق و مفيدي راجع به زاغه هاي مهمات در زير زمين, مقر تانك ها و خودروهاي نظامي, محل استقرار نيروها, مراكز تجمع و آرايش و جابه جايي نيروها و تعداد آن ها را به طور تقريبي جمع آوري وبه مراكز مشخصي مي فرستند.

 

منبع:

فيزيك هسته اي –عطر منش –انتشارات نشر دانشگاهي

 


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک