ارتباط با ما : info@behrazm.ir

(زمان خواندن: 5 - 9 دقیقه)

تأمينآب در شرايط بحران وجنگ

علي اكبر قرباني پارسا -MPHنظامي

آب در شرايط بحران و جنگ :

تأمين آب مصرفي اعم از آشاميدني و غير آشاميدني ( مصرف روزمره ) در شرايط بحران و جنگ از مأموريت هاي مهم و اساسي واحدهاي پشتيباني جنگ و بحران محسوب مي گردد .

ازآن جايي كه شيوع بيماري ها و آلودگي هاي عفوني عمدتاً از طريق آب انجام مي پذيريد . لذا مديريت آب در بحران و جنگ از مهم ترين و اساسي ترين مأموريت هاي واحدهاي بهداشتي است كه مي بايست توسط تيم هاي ورزيده به دقت مورد بررسي و ارزيابي قرار گيرد .

مديريت آب در بحران و جنگ :

شامل چهار مرحله اصلي و مهم است :

الف- تأمين آب

مواردي كه درتأمين آب بهداشتي مي بايست به آن توجه داشت عبارتند از :

- محل تأمين

- راه هاي مواصلاتي

- سرعت انتقال

- دارا بودن شرايط مناسب آب از نظر كيفيت و كميت

ب- نگهداري آب

  نگهداری آب جزء اساسي ترين و مهم ترين مراحل مديريت آب است.

جمع آوري و نگهداري آب هاي سطحي موجود، ( انجام اقدامات آماده سازي ) آب چشمه و رودخانه

جمع آوري و نگهداري آب هاي زير زميني ، قنات ، چاه ، آب انبار

ج- انتقال آب

  - انتقال آب توسط روشه اي متفاوتي انجام مي شود . از جمله :

-انتقال توسط تانكرهاي آب ( شرايط تانكر )

-  انتقال توسط شبكه لوله كشي

د- گندزدايي آب

-  استفاده از محلول هاي ذخيره كلر

-  نظارت بر تانكرهاي كوچك مصرف كنندگان

-  گندزدايي انفرادي و آماده سازي آب شرب در شرايط مانور

   روش هاي ساده آماده سازي آب در بحران :

 در مراحل اوليه كه مديريت آب شكل نگرفته و واحدهاي پشتيباني آمادگي لازم جهت تأمين آب شرب را پيدا نكرده اند از روش هاي ابتدايي آماده سازي آب استفاده مي شود .

الف) جوشاندن :

ميكروب كشي و حذف باكتري ها ، اسپورها ، كيست ها ، تخم انگل متساعد شدن گاز co2 كه در طعم آب تأثير گذار خواهد بود. 

  ” لازم به ذكر است كه جوشاندن بعد از صاف كردن باشد ”

 ” در درجه حرارت 100 درجه سانتي گراد به مدت 20 دقيقه عمليات جوشاندن انجام شود“             

ب) صاف كردن :

 استفاده كردن از صافي شني دست ساز و سپس گندزدايي:

بشكه اي با ارتفاع cm 75 و قطر cm60 را تهيه و در چهار طبقه ذرات شن در چهار اندازه را درون بشكه مي ريزيم cm 10 قلوه سنگ هاي ريز ، cm10سنگ ريزه ، cm 10 شن درشت و cm 45را شن ريز يا ماسه هاي ريز . در قسمت بالايي بشكه لوله اي جهت سر ريز شدن آب اضافي تعبيه گردد . اين صافي در هر دقيقه يك ليتر آب را صاف خواهد نمود . استفاده از صافي هاي اوليه (پارچه اي ) و سپس گندزدايي آب از ابتدايي ترين روش صاف نمودن آب مي باشد .روش صاف كردن آب موجب حذف مواد معلق درشت ، كيست ها ، تخم انگل و انگل ها مي شود .

گندزدايي :

- دليل آلودگي برخي از آب هاي شرب ، وجود باكتري هاي بيماري زا در آن مي باشد

- گندزدايي آب از نظر ميكروبي ، از يك طرف و نظارت صحيح بر آلوده نشدن آن در بشكه توزيع تا مصرف كننده از طرف ديگر جزء مهم ترين مراحل تهيه آب مي باشد .

مواد گندزداي آب :

ازن ، برم ، يد ، اشعه ماوراء بنفش ، كلر

- ( اشعه ماوراء بنفش ، ازن ، برم ) به واسطه گران بودن و غيرمعمول بودن كمتر مورد استفاده قرار مي گيرد .

- ( يد ) : 3 قطره تنتوريد 02/0 در يك ليتر آب آلوده را گندزدايي مي كند . در صورت آلودگي واضح اين ميزان 2 برابر مي شود .

- ( كلر ) : ارزان ، سطح اطمينان بالا ، در دسترس ، به كارگيري آسان.

مكانيسم عملكرد كلر :

كلر با پوسته سلول و مواد پروتئيني و ازته درون سلول ميكروب ها تركيب و مانع عمليات حياتي سلول مي شود .

    A) CL2 + H2O             HOCL + HCL                                         

B )  HOCL                  H+   +  OCL-            

معادله هاي فوق دو طرفه بوده و بستگي كامل به ميزان  PH  آب دارد ، يعني هر چه PH به سمت قليايي سير كند به ميزان كلر بيشتري جهت گندزدايي نياز است .

ميزان كلر اضافه شده به آب مي بايست به اندازه اي باشد كه مقداري باقي مانده داشته باشد ولي ميزان آن بايستي كمتر از 5/0 ميلي گرم در ليتر باشد.

ميزان كلر اضافي آب توسط :

 -  هوادهي؛

 -  مواد شيميايي ( تيو سولفات سديم يا گاز2SO )؛

  - گذراندن از صافي پودر ذغال كاهش مي يابد.

گندزدايي آب آشاميدني با استفاده از محلول ذخيره كلر :

كلر جامد در اثر نور ، رطوبت ، حرارت ، قدرت گندزدايي خود را به تدريج از دست مي دهد .

روش تهيه محلول ذخيره كلر :

محلول ذخيره كلر بصورت 1% وزني تهيه مي شود .

3/14 گرم ( سه قاشق مرباخوري ) پودر پركلرين 70% را در يك ليتر آب حل كرده و آن را در يك شيشه تيره رنگ و يا قمقمه نگهداري مي كنند .

افزودن 3 تا 5 قطره از اين محلول به يك ليتر آب پس از 15 دقيقه آب را گندزدايي مي كند .

مخازن ذخيره و تانكرهاي حمل و نقل و توزيع آب :

روش اول:

-  مخازن ذخيره آب را بايد به وسيله مواد شوينده و محلول غليظ كلر به ترتيب شستشو و ضدعفوني كرد ؛

-  مخزن آب تخليه ، جداره هاي داخلي و خارجي آن كاملاً تميز شود و توسط مواد شوينده كاملاً شستشو گردد ؛

-  مخزن با آب و كلر به غلظت 50 ميلي گرم در ليتر به مدت 24 ساعت كاملاً پر و سپس تخليه و استفاده گردد .

روش دوم :

- مخزن با آب و كلر با غلظت 200 ميلي گرم در ليتر شستشو و به مدت 30 دقيقه جداره منبع با محلول ذكر شده تماس داده شود ؛

- مخازن ذخيره و تانكرهاي حمل و نقل و توزيع از جنس زنگ نزن و مقاوم باشند مخازن روي سكو با ارتفاع مناسب جهت برداشت آب قرار   گيرد؛

- اختفاء تانكر در مناطق جنگي و حفاظت فيزيكي آن ها؛

- داشتن درب كوچك به همراه قفل مناسب جهت جلوگيري از  آلودگي؛

- داشتن مسئول مشخص جهت سركشي مداوم؛

- تابيدن نور مستقيم آفتاب به درون مخزن؛

- فاصله نقطه استقرار تا محل برداشت آب بيش از يك صد متر نباشد؛

- حداقل ظرفيت مخزن 2000 ليتر بودن؛

- ميزان كلر باقي مانده بين 4/0 تا 6/0 بودن و كلر زني و كلر سنجي روزانه انجام شدن.

بهترين روش تأمين آب مصرفي در زمان بحران ، استفاده از آب بسته بندي است كه بازاء هر نفر روزانه 5 ليتر در نظر گرفته مي شود .تأمين يخ در مناطق گرم نيز بر اساس موازين بهداشتي تهيه گردد.

تصفيه آب آلوده به سموم شيميايي جنگي :

اقدامات :

- يافتن منبع غير آلوده براي تأمين آب؛

- در صورت عدم وجود منبع سالم توسط كادر ماهر و متخصص تصفيه منبع آلوده؛

- شناسايي نوع آلودگي و خنثي نمودن مواد شيميايي توسط مواد خنثي كننده آن.

شرايط گرمازدگي :

در زمان جنگ جهت پيشگيري از گرمازدگي از قرص نمك استفاده مي شود ؛

چون تحمل آن و مصرف اين گونه قرص ها سخت است ، واحدهاي بهداري رزمي اقدام به تهيه محلول كلرور سديم با غلظت mg/lit1000 نمود كه در پيشگيري از گرمازدگي مؤثر است .

تصفيه آب در يخبندان :

الف) تجهيزات آب رساني و تصفيه آب :

- در دماي زير صفر درجه سانتيگراد كليه قطعات دستگاههاي تصفيه آب منجمد و تصفيه و تأمين آب ، مختل مي گردد؛

- لوله هاي فلزي و لاستيكي داراي قطر كم ، سريع منجمد مي گردند؛

- صافي ها به واسطه جريان ملايم آب و داشتن سطح وسيع سريعاً يخ مي بندند؛

- بهتر است دستگاههاي تصفيه درمحيط هاي سر پوشيده و مجهز به گرم كننده باشند؛

- امكانات عايق سازي دستگاه ها پيش بيني گردد؛

- موتورهايي كه در فضاي آزاد هستند توسط برزنت هاي بدون منفذ پوشيده شوند؛

- درحرارت كمتر از 5 درجه سانتي گراد ممكن است گاز كلر تبديل به مايع شود و كلرزني را مختل نمايد . گرم كردن دستگاه كلريناتور در اينگونه مواقع مهم است( توسط يك شمع )؛

- حرارت كانتينر محتوي دستگاه هاي تصفيه آب به گونه اي تنظيم شود كه آب خروجي از صافي ها دماي 3-2 درجه سانتي گراد داشته باشد؛

- در پايان روز آب موجود در تلمبه ، صافي ، ظروف مواد شيميايي و لوله هاي فلزي و لاستيكي تخليه شود .

تهيه آب در يخبندان :

بهترين راه گرم كردن و ذوب يخ است كه بعد از طي مراحل صافي و گندزدايي قابل استفاده است .

سيستم هاي جديد جهت تصفيه آب آشاميدني در شرايط جنگ و بحران :

دستگاه طراحي شده جهت اين مهم كه توسط مهندسين ايراني طراحي و ساخته شده آبنوش نام دارد كه در دو مدل ارائه گرديده است :

1- آبنوش 50 تصفيه انفرادي؛

2- آبنوش 12000تصفيه گروهي؛

اين دستگاه جهت تصفيه آب از آلودگي هاي باكتريايي و ويروسي در شرايط بحران و عدم دسترسي به آب تصفيه شده طراحي و ساخته شده است.

آبنوش 50 :

-  مشخصات : كوچك ، سبك ، قابل حمل ، استفاده راحت؛

-  قابليت تصفيه 50 ليتر آب؛

-   كاهش سختي ، طعم و بوي نامطبوع

-  آب از فيلتر عبور كرده و با رزين پديده ضدعفوني مي گردد؛

-  آب مورد استفاده از آب هاي جاري بوده و خيلي كثيف نباشد؛

-  آب دريا تصفيه نمي گردد؛

-  آب تصفيه شده بمدت 2 دقيقه جهت كامل شدن فرآيند تصفيه بماند در دماي زير 5 درجه زمان دو برابر مي شود؛

-  دستگا فوق داراي تأئيديه از سازمان استاندارد كشوري و كنترل كيفيت است؛

-  ظرفيت ( 50 ليتر )، شدت جريان ( 200 ميلي ليتر در دقيقه )؛

-  وزن ( 60 گرم ) ، اندازه ( قطر 2 سانتيمتر  و طول 5/13 سانتيمتر )؛

آبنوش 12000 :

-  با هدف تأمين آب آشاميدني سالم و بهداشتي ازآب هاي جاري و راكد به جز آب شور دريا طراحي شده است؛

- توانايي تصفيه 12000 ليتر آب را دارد؛

-  قابليت تصفيه آب از آلودگي هاي ميكروبي؛

-  امكان شارژ مجدد در هر 12000 ليتر؛

-  قابليت كاهش رنگ ، بو و طعم نامطبوع؛

- راحتي حمل و نقل توسط 2 نفر ؛

- قابليت نصب بر روي وسايط نقليه

مدل

ظرفيت

شدت جريان

طول

ارتفاع

عرض

وزن با پمپ دستي

وزن با پمپ برقي

12000 -  A

12000 ليتر

8-6 ليتر در دقيقه

45سانتيمتر

44 سانتيمتر

32 سانتيمتر

16 كيلو

18 كيلو

.


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک