ارتباط با ما : info@behrazm.ir

جهت یابی با استفاده از حداقل امکانات موجود در شرایط سخت

 

هر فرد نظامی بایستی بتواند خود را در شرایط سخت وبحرانی نجات دهد و انتظار این است که علاوه بر نجات خود، راه نجاتی برای دیگران نیز بیابد در چنین شرایطی فرد آموزش دیده می‌تواند با حداقل امکانات موجود بحران را پشت سر بگذارد و حتی دیگران را نیز از مهلکه برهاند. مناطق مختلف ما موریتی و شرایط خاص هر منطقه ایجاب می‌کند که تمام افراد مهارت‌های خاص را بیاموزند. یکی از این مهارت‌ها جهت یابی صحیح است.

در شرایط بحرانی اگر شما به طور اتفاقی نقشه و قطب نما داشته باشید اوضاع بر وفق مراد است که البته اگر در استفاده از نقشه و قطب نما مهارتی ندارید باید برای کسب این مهارت اقدام کنید. اما در صورت نبود این امکانات چندین روش وجود دارند که به کمک آن‌ها می‌توانید تعیین جهت کنید. اما این روش‌ها به شما تنها جهتی کلی را خواهند داد که اگر با منطقه مورد نظر آشنا باشید می‌توانید به جهت حقیقی نزدیک تر شوید.

 

جهت یابی به کمک خورشید

همانطور که همه می دانیم محل طلوع خورشید مشرق و محل غروب آن مغرب است. برای جهت یابی کافی است که بتوانیم یکی از جهات اصلی را پیداکنیم آنگاه می‌توانیم با استفاده از رابطهٔ معروف زیر سایر جهات را بیابیم:

اگر دست راست بطرف مشرق باشد؛ آنگاه دست چپ مغرب را نشان می‌دهد دراین حالت روبرو شمال و پشت سر جنوب خواھد بود. این مطلب فقط در اول بهارو پائیز صحیح است، یعنی در زمانھای دیگر، محل طلوع و غروب خورشید نسبت به مشرق و مغرب مقداری انحراف دارد که البته به سادگی قابل تصحیح است.

 

جهت یابی به کمک ساعت مچی

ساعت شما به کمک خورشید می‌تواند مانند یک قطب نمای ساده برایتان عمل کند. اگر عقربه ساعت شمار را طوری بگیرید که سایه آن منطبق بر خودش باشد، (یعنی درست به سمت خورشید باشد) نیم ساز زاویه ای که عقربه ساعت شمار باساعت ۱۲ می‌سازد جنوب را به شما نشان می‌دهد. (این در صورتی است که در نیم کره شمالی باشید.) در این صورت پشت سر شما شمال، دست چپ شما شرق و دست راست شما غرب است. به این ترتیب جهت تقریبی قبله را ھم تشخیص داد ه اید. اگر کمتر از ۱۰ درجه به غرب منحرف شوید جهت قبله را هم تشخیص داده‌اید.

 

جهت یابی به کمک سایه

چوبی را به طور عمودی در زمین فرو کنید و انتهای سایه چوب را علامت گذاری کنید. پس از چند دقیقه رأس سایه دوم را نیز نشانه گذاری کنید. اگر از نقطه اول به نقطه دوم خطی بکشید و امتداد دهید به سمت شرق می‌رود.

 

قطب نمای ماه

در یک شب مهتابی چوبی را داخل زمین فرو کنید. با سنگ نوک سایه را علامت بگذارید. ده دقیقه بعد با سنگی دیگر نوک سایه جدید را علامت بگذارید. دونقطه را به ھم وصل کنید این خط مسیر شرق- غرب را نشان می‌دهد

_ اگر در نیمهٔ اول ماه بودیم طرف کوژ (برآمده) هلال جهت مغرب را نشان می‌دهد.

_ اگر در نیمهٔ دوم ماه بودیم طرف قعر (تو رفتگی) هلال مغرب را نشان می‌دهد.

خطی را بین دو تیزی هلال ماه رسم کرده و آن را تا زمین امتداد دھید. انتها یا امتداد این خط نقطه جنوب را در موقعیت شما نشان می‌دهد.

 

جهت یابی با استفاده از درختان

خم بودن تنهٔ درختان جنگل به یک جهت جنوب را به ما نشان می‌دهد (سمت کوژ جنوب را نشان می‌دهد) این روش بسیار تقریبی است و به هیچ عنوان جنبه عمومی ندارد.

خزه زدن و یا پوسیده بودن یک طرف از اکثر درختان جنگل جهت شمال را به ما نشان می‌دهد (سمت خزه زده شمال است. این روش بسیار تقریبی است و به هیچ عنوان جنبه عمومی ندارد)

اگر جایی باشیم که کندهٔ درخت بریده شده وجود داشته باشد می‌توان به کمک حلقه‌های سنی درخت جهت یابی کرد؛ به طوری که آن سمت از درخت که حلقه‌های سنی آن تداخل بیشتری با ھم دارند شمال را نشان می‌دهد.. لازم به یا دآوری است که در نیمکره جنوبی سمت‌ها عکس این وضعیت خواهد بود.

 

جهت یابی به کمک لانه مورچه‌ها

اگر قطب نما ھمراه نداشته باشید و هوا هم ابری باشد مورچه‌ها می‌توانند جهت‌ها را به شما نشان دهند. مورچه‌ها خاک لانه خود را به سمت شرق می‌ریزند تا ھنگام روز به عنوان سایه بانی برایشان عمل کند. مورچه‌ها خاک را از لانه بیرون می‌ریزند تا ذخیر ه گاه خود را وسیع تر کنند و آن را سمت شرق می‌ریزند تا هنگام روز راحت تر کار خود را انجام دهند. بدیهی است با شناختن شرق جهات دیگر را نیز به راحتی تشخیص می‌دهید.

 

جهت یابی بوسیله حیوانات و حشرات

عنکبوت‌ها لانه خود را درمقابل باد نمی‌سازند. یک لانه پاره شده و دوباره ساخته شده نشان دهنده این است که باد وزیده شده، باد غالب نبوده است. اغلب حیوانات، پرندگان و حشرات لانه ھای خود را خارج از مسیر باد و ایمن می‌سازند.

در بالای عرض جغرافیایی شمالی، قسمت شرقی تپه‌ها و کوه‌ها بهتر و مناسب‌تر است. می‌توان به راحتی لانه‌های زیرزمینی موش‌ها را زیر کنده‌های مرده درختان، لانه دارکوب‌ها و پرندگان پیدا کرد. این‌ها نشان دهنده جهت شرقی، جنوب شرقی و جنوب ھستند.

 

یخ زدگی دریا و جهت یابی

تکه‌های کوچک یخ صاف، مسافت احتمالی شما را از ساحل نشان می‌دهد. اگر تکه‌های یخ مانند پازل نزدیک هم هستند نشان می‌دهد که شما از خشکی خیلی دور نیستید. اگر لبه‌های تکه‌های یخ تیز و برنده است، بیانگر نزدیکی به ساحل می‌باشد اما اگر قطعات یخ گرد و از ھم دور ھستند، نشان این است که از ساحل دورید.

 

جهت یابی از روی باد

بادها را از جهتی که می‌وزند، نامگذاری می‌کنند مانند باد شمالی از شمال. هر منطقه ای باد غالب و برجسته ای دارد که در فصل خاص یا گاهی در تمام فصول می‌وزد. باد غالب، باد خاصی است که وزش آن طولانی تر بوده و در جهت خاصی می‌وزد. باد غالب بر رشد درختان و گیاهان، جهت جمع شدن برف‌های باد آورنده و در جهت علف‌های بلند تأثیرگذار است.

 

جهت یابی از روی باد غالب منطقه

نواحی معتدل: از غروب می‌وزد. (در هر دو نیم کره شمالی و جنوب)

نواحی گرمسیری: بین مناطق شمال شرقی و جنوب شرقی جریان دارند.

خط استوا: معمولاً از سمت شرق می‌وزد.

نیم کره شمالی: بادهای شمالی از بادهای جنوبی سردتر است.

روی زمین: برای پیدا کردن جهت حرکت مستقیم می‌توان از باد غالب استفاده کرد. باد به همان سمتی که باید بوزد می‌وزد. بنابراین مواظب هرگونه تغییر دما، رطوبت و قدرتی که باعث تغییر جهت باد شود، باشید.

در جنگل‌ها: به تغییر جهت ابرها دقت کنید. مخصوصاً ابرهای بلندی که توسط بادهای غالب آورده می‌شوند. با نگاه به نوک درختان می‌توانید جهت باد را بفهمید. جهت خم شدن اغلب درختان منطقه نشان دهنده جهت وزش باد غالب منطقه است.

با دانستن جهت بادهای شدید و با نگاه کردن به درختان در مسیر باد می‌توانید چهار جهت اصلی را تشخیص دهید.

باد ممکن است با صدمه زدن یا خشک کردن شاخه‌های جوان، رشد درخت را کند یا متوقف کند.

درختی که برای تعیین جهت استفاده می‌شود باید در محلی باز و وسیع باشد. نباید در پناه تپه، درختان دیگر یا ساختمان‌ها باشد. چند تا از درختان نزدیک به ھم را مورد آزمایش قرار دهید. مطمئن باشد که درختان هرس نشده باشند.

 

اثرات خورشید بر درختان

معمولاً وزش باد، باعث کند شدن رشد درختان می‌شود برعکس که خورشید رشد شاخه‌ها و برگ‌ها را زیاد می‌کند.

در نیم کره شمالی، قوس خورشید به سمت جنوب است به ھمین دلیل درختان جنوب بهتر و بیشتر رشد می‌کنند وجود درختانی مثل: صنوبر سیاه و سفید، راش، بلوط، درختان آزاد، شاه بلوط هندی، افرا نروژی و درخت اقاقیا صحت این مسئله را ثابت می‌کنند. این درخت هادر جنوب بیشتر دیده می‌شود. (مطمئن باشیدکه این درختان درمعرض بادهای شدید ھستند)

به خاطر نوع تابش خورشید، شاخه‌های جنوبی درختان افقی تر و شاخه‌های شمالی عمودی ترند.

در نیم کره شمالی، معمولاً درختان برگ ریز در شیب‌های جنوبی تپه‌ها می‌رویند و سراشیب‌های شمالی همیشه سبز است.

 

جهت یابی به کمک ستارگان دب اکبر, ذات الکرسی و ستاره قطبی

در بالای قطب شمال (در فضا) ستاره ثابتی است بنام ستاره قطبی که اگر رو به آن بایستید رو به شمال خواهید بود. برای پیدا کردن این ستاره می‌توان ازستارگان دب اکبر و ذات الکرسی استفاده نمود. ستارگان دب اکبر هفت ستاره می‌باشند که به شکل ملاقه قرار گرفته‌اند. اگر دو ستاره آخر یعنی لبه ملاقه را درنظر بگیریم و بوسیله یک خط فرضی آنهارا به هم وصل نموده و پنج برابر امتداد دهیم این خط به ستاره قطبی می‌رسد.

 

جهت یابی به کمک خوشه پروین

دسته ای ستاره، حدود ده تا پانزده عدد بشکل خوشه انگور، در یک جا مجتمع هستند که به آن مجموعه خوشه پروین می گویند. این ستارگان مانند خورشید ازشرق به طرف غرب در حرکت‌اند، ولی در همه حال دم آن‌ها به طرف مشرق می‌باشد

جهت یابی به کمک ستارگان بادبادکی حدود هفت یا هشت ستاره در آسمان وجود دارد که به شکل بادبادک یا علامت سؤال می‌باشند. این ستارگان نیز از شرق بطرف غرب حرکت می‌کنند و در ھر حال دنباله بادبادکی آنهابطرف جنوب است

 

منابع:

1-سالم، محمد؛ زیرکی، بازمانده؛ انتشارات معاونت بهداری خاتم الانبیا؛1386

امیر مومنان علی (ع): علم و دانش قدرت است، هر کس به آن دست یابد غلبه می‌یابد و هر کس به آن دست نیابد زیر سلطه قرار می‌گیرد.

مفاتیح الحیات، ص 76

" وَ عَلاماتٍ وَ بِالنَّجْمِ هُمْ یهْتَدُونَ"(سوره نحل، آیه 16)

و نشانه‌هایی [دیگر نیز قرار داد]، و آنان به وسیله ستاره [قطبی] راه‌یابی می‌کنند.


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک