ارتباط با ما : info@behrazm.ir

(زمان خواندن: 4 - 7 دقیقه)

آداب طب و طبابت

 

حجت الاسلام والمسلمين محمد حسني نژاد                                                                                                                  

حرفه پزشكي حرفه بسيار مقدسي است و در مذاهب مختلف نيز براي پزشكان اوصاف و ويژگي هاي خاص برشمرده‌اند. بقراط حكيم آورده است: «پزشك بايد متواضع، معتقد، باايمان، پاكدامن و با حوصله باشد و وظايف خود را با خوشحالي و دلگرمي انجام دهد. خرافي و موهوم پرست نبوده، در ساير كارها و زندگي خصوصي نيز پاكيزه باشد و از صفات زشت  اجتناب كند.

                                         

صفات مهم براي پزشكان:

-در تمام مراحل طبابت پيوسته خداوند را شفادهنده بيماران بداند و خود را صرفاً وسيله الهی شمرده و فقط از او استمداد و ياري جويد

-پزشك بايد توجه كند كه دانش و تخصص پزشكي نزد او امانتي الهي است كه بايد از آن به نحو شايسته و خداپسندانه استفاده كرد.                                                  

- طبيب بايد معتدل باشد و در گرفتاري و فراز و نشيب هاي زندگي خود را نبازد و هميشه بر اعصاب خود مسلط باشد و در برابر اهانت و پرخاش بيماران صبر و گذشت داشته باشد.

مسلمان بايد به مسائل ديني آگاه باشد، زيرا بيماران مقدساتي دارند كه بايد به ديده احترام به آن ها نگريست و بي اعتنايي به اعتقادات مذهبي موجب اهانت به بيماران  مي شود و اين امر در روابط پزشك و بيمار اختلال ايجاد مي كند.    

 - طبیب باید محرم اسراربیمار باشد و افشاء راز و بیماری آن ها را نکند خصوصاً موقعی که مریضی بخواهدکسی به بیماریش واقف نگردد.      

 -اگر بیماری به مرضی مسریمبتلا شده باشد، او را سرزنش نکند بلکه باحسن خلق بیمار را معالجه نماید وحریص در معالجه بیمارش باشد.و در صورت لزوم با استادان وپزشكان ديگر مشورت کند .

-اگر بیماری به او رجوع کرد اما در ادامه طبابت  او را نپذيرفت  با زبان شیرینیاو را به طبیب دیگری راهنمایی کند، زیرا در این صورت  نه طبیب نتیجه کار خود رامطلوب خواهد یافت نه بیمار بهبودی می یابد.

-اگر بیمار سخنان اضافه وبي ارتباط با بیماری را مطرح می کند، طبیب به او فرصت دهد تا آنچه می خواهد بگوید وبا کمال میل ورغبت به سخنانش گوش دهد.

-طبیب باید عالم ، متصف به اخلاق حسنه، متاًدببه آداب مرضیه، معتقد به مبدأ و معاد و ثواب و عقاب و خائف از عقوبات الهیباشد .او باید قانع ،متوکل ، صابر برمصائب و راضی به آنچه به او وارد می شود بوده و به طور کلی باید متجلی به لباس تقوی وپرهیزکاری و مزین به زیور صفات پسندیده انسانی باشد. 

- طبیب باید دارای کیاست و فراست باشد و زود وضع بیمار خود را دریابد که درچه مرحله ای از بیماری است.  

- طبیب زمانی که به درمانگاه يا مطب مي رود  صاحب این اندیشه وذهنیت باشد که او به عنوان یک خدمتگار مخلص، وعضو مفید ومؤثر جامعه می خواهد وظیفه انسانی و شرعی خود را انجام دهد ،وبا اين روش ، مدال افتخار "بهترین مردم "را کسب کرده و شايستگي اجر وپاداش دنیوی واخروی را پيدا مي كند  - برپزشك لازم است که در معاینه ومعالجه  بیما را ن دقت وکوشش زیا دی به خرج دهد واحتیاط لازم را به کار گیرد وازهر گونه سهل انگاری بپرهیزد. اگر درتشخيص  بیماری مشكوك است نظر پزشكان دیگر را جويا شود .واگریک بیما ری خارج از حوزه تخصص او بود خودش اقدام به معالجه نکند و بیماررابه متخصص آن معرفي نمايد .

در سخنی كه منسوب به بقراط است آمده است : در كار و انديشه ام طهارت و پاكىنفسم را حفظ مى كنم و در كارى كه نمى دانم خويشتن را به زحمت نمى اندازم وآن را به اهلش وامى گذارم.

 

از امام صادق (عليه السلام ) نقل شده :

هر صاحب صنعتىناچار است كه سه خصلت در او باشد تا اينكه كسب كننده آن صنعت به طرف اوكشيده شود و آن سه خصلت عبارتند از:

 اوّلاً : در عمل و كارش حاذق باشد.

وثانياً : امانت را در آن مسأ له ادا كند.

و ثالثاً : در كسى كه مى خواهد آنرا به كار ببندد، علاقه ايجاد كند.

و پيغمبر اكرم (صلى الله عليه و آله ) از ميان كسانى كه براى طبابت دعوت شده بودندبهترين و فاضلترين افراد را براى معالجه بعضى از اصحابش كهمجروح شده بودند برگزيد.

 

انتظاربیمارازطبیب   

بیمار طبیب را به عنوان ، دوست صمیمی ووفادار، محرم راز، رفیق مشفق ومهربان،و  پناه گاه امنی برای خویش پنداشته وازاوانتظارداردکه با کمال خوشروئی،لطف وعاطفه با اوروبروشود  وبا دقت وتوجه تمام به سخنانش گوش فرا دهد و بردل ریش وپریش او مرهم گذارد لذا به مجرد این که خودرا در کنار طبیب می یابد یک نوع احساس راحتی، آرامش وامنيت  نموده و امید واعتماد به نفس در او تقویت می شود.

بنابراين لازم است که طبیب بر خلاف انتظار بیمار رفتار نکند ومرتکب چیزی خلاف مقررات شریعت وطبابت نشود.

 

تخصّص پزشك

علاوه براوصافپسندیده ای که ذکرشد دانش پزشکی سرلوحه کار طبابت است.مهارت  و دانايي شرط اول و ركن اصلي طبابت است و اگر پزشك علم و آگاهي لازم و كافي را نداشته باشد و موجب مرگ يا ايجاد ضايعه در بدن بيمار شود، موظف به پرداخت ديه خواهد بود.

  از مسائلی که طبیبان باید به آن توجه جدی داشته باشند، کوشش وتلاش مستمر برای بالا بردن سطح علمی ورسیدن به تبحرومهارت كامل  در  حرفه طبابت است پزشکان باید همیشه در دریای علم ودانش غوطه ور باشند وبه چیزهای نودست یابند .

 

جلوگيرى از طبابت افراد غير متخصص

 از نظر اسلام ، طبابت افراد غير متخصص ،ممنوع و نظام اسلامى موظف است از كار آنان جلوگيرى كند و در صورت سرپيچى ،آنان را مانند روحانى نمايان فاسق ، زندانى كند.

 امام على عليه السلامدر اين باره مى فرمايد:  بر امام ، لازم است عالمان تبهكار و پزشكان ناآگاه را به زندان درافكند.

 

ضمانت پزشك نادان

از رسول خدا (صلىالله عليه و آله ) روايت شده است كه فرمودند: كسى كه بدون اطلاع كافى از علم طبّ،پزشك شود، ضامن است .

و در نص ديگرى آمده است : اگر كسى خود را پزشك جابزند و حال آنكه به طبابت شهرتى ندارد و جان انسانى را بگيرد يا به او زيان برساند،ضامن است.

 

وظايف بيمار :

- مريض بايد طبیبیرا انتخاب  نماید که متصف به اوصاف بالا بوده و یا لااقل دارای چند صفت از آننمونه ها باشد و اگر چنين طبیبی پیدا نشد ناچار بایدبه طبیبی مراجعه کند که عالم باشد.

- اگر به طبیبی مراجعهکرد باید خود را کاملاً تابع دستورات وی بداند و آنچه او گوید عمل نماید و چون و چرا در کار طبیب خود ننماید.

- اگر مرض او به طول انجامد نگران نشود و در پی عوض کردن طبیب خودنباشد مگر این که موضوع را با طبیب خود در میان گذارد، زیرا بعضی بیماری هادوران بیشتری را برای معالجه لازم دارد و باید سیر طبیعی بیماری طی شود.

 -  با طبیب خود با حسن خلق و ادب رفتار نماید و با حرمت و ملایمت صحبت كند واگر  به طبیب دیگری مراجعه نمود از طبیب قبلی خود مذمت و بدگویینکند و اجر او را ضایع ننماید، هر چند که آن طبیب به خطا رفته باشد.

 

منابع:

 1-علامه عاملی، سید جعفر ،آداب طب وپزشکی در اسلام   


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک