اوتیسم(درخودماندگی)

 

سيما شفافي زنوزيان – كارشناس پژوهشگري علوم اجتماعي                        

تعريف

اُتيسم بیماری روانی است که از ارتباط افراد با دنیای خارج جلوگیری می‌کند. به نظر می‌رسد قربانیان اين بيماري در دنیای خودشان به سر  می‌برند و تا‌کنون پزشکان نتوانستند آنها را درک کنند.

شيوع

این بیماری اولین بار در سال ۱۹۴۳ میلادی نام‌گذاری شد و هنوز پزشکان پیشرفت‌های بسیار کمی نسبت به آن موقع کرده‌اند. بر طبق آمار از هر ۱۰۰۰۰ کودک، بین دو تا چهار نفر اوتیسمی(در‌خودمانده) متولد می‌شوند.اغلب اوقات قربانیان توانایی صحبت کردن، خواندن یا نوشتن را ندارند.اما آنچه در مورد این بیماری بیشتر غیر عادی است این است که از سویی دیگر بسیاری از این کودکان توانایی استفاده از مغزهایشان رادر راه‌ و روشهایی گوناگون دارند که تقریبا فوق بشری هستند. یکی از مهارت‌های عادی این نخبگان درخودمانده، محاسبه تقویمی است. در كشوري مانند ايران با جمعيت حدود 70 ميليون نفر احتمال مي رود حدود 280 هزار بيمار اُتيستيك وجود داشته باشند. اُتيسم در سراسر دنيا ديده مي شود و فقط در پسران بيشتر از دخترها مشاهده شده است . به عبارت ديگر نژاد ، مكان زندگي ، ميزان سواد ، وضعيت مالي ، نوع اعتقاد ، شيوه زندگي ، و ... هيچكدام تأثيري در شانس بروز اُتيسم ندارند .

فيزيو پاتولوژي بيماري

اوتیسم به شدت مردان را مبتلا می کند. بارون کوهن اوتیسم را آینه بزرگنمای صفات مردانه خوانده است.

مبنای همدلی کردن و طبقه بندی کردن در مغز به خوبی شناخته نشده است، هرچند به نظر می رسد جایی به نام مغز عمومی وجود داشته باشد، جایی که مدار عصبی به مشاهدات شخصی فرد اختصاص یافته است. اجزاء اصلی سازنده این بخش در نیمکره چپ مغز قرار دارند. مراکز کلامی زنان نیز در همین ناحیه قرار دارد و بسیار پیشرفته تر است. به گفته بارون کوهن، در ابتدای شکل گیری مغز، هورمون مردانه تستوسترون ، رشد نیمکره چپ را کند می کند و بر سرعت رشد نیمکره راست می افزاید.با افزایش میزان تستوسترون، ارتباط چشمی کودک با مادر خود کمتر می شود، از طرفی فقدان تستوسترون موجب می شود که دختران زودتر از پسران کلمات را بیاموزند و اصطلاحا "زبان باز کنند" .

نداشتن ارتباط چشمی و محدود بودن ارتباط کلامی، از اولین نشانه های بیماری اوتیسم است. به گفته کوهن : "مجذوبیت بیش از حد به ماشین آلات و دستگاهها، همراه با فقدان همدلی، از جمله اساسی ترین نشانه های اوتیسم است"

در افراد اُتيستيك ممكن است رفتارهاي زير نيز بروز كند :

1- اصرار بر يكنواختي و مقاومت در برابر تغييرات.

2-در بيان نياز هاي خود دچار مشكل هستندو به جاي استفاده از كلمات از اَداها و اشاره استفاده مي كنند .

3-تكرار كلمات ،خنده نابجا ، گريه بي مورد ، نشان دادن استرس و نگراني بي علت .

4-ترجيح مي دهند كه تنها باشند.

5-پرخاشگري

6-به سختي با ديگران رابطه برقرار مي كنند .

7-دوست ندارند كه كسي را بغل كنند و يا اينكه كسي آنها را بغل كند .

8-تماس چشمي ندارند و يا اينكه بسيار كم است

9-با روشهاي معمول آموزشي نمي توانند چيزي بياموزند.

10-بازي هاي غير عادي انجام مي دهند.

11- اشياء در حال چرخش را دوست دارند و خود نيز سعي مي كنند اشياء را به حالت چرخش در بياورند .

12-دلبستگي غير عادي به بعضي از اشياء پيدا مي كنند .

13-از نظر احساس درد حساسيت بالاتر و يا پائين تري نسبت به افراد عادي دارند .

14-ظاهراً از چيزي نمي ترسند .

15-از نظر فعاليت هاي فيزيكي ، فعاليت زيادتر و يا كمتري نسبت به كودكان سالم دارند .

16-حركات بدني آنها به صورت نرم و عادي نيست .

17-اگرچه آزمايشات شنوائي بر روي آنها سالم بودن شنوائي آنها را ثابت مي كند اما در برابر نام خود و دستورات كلامي خود را بي تفاوت نشان مي دهند .

علل بروز اُتيسم :

تا كنون هيچ علت مشخصي براي اُتيسم كشف نشده است ولي مشخص شده است كه عملكرد غير عادي مغز باعث ايجاد حالات اُتيسم مي شود . اسكن هاي مغزي در بعضي موارد نشان داده است كه مغز كودكان اُتيسيك از نظر اندازه و ساختار با مغز كودكان سالم متفاوت است . در حال حاضر تحقيقات فراواني در رابطه با احتمال دخالت عوامل ژنتيكي و عوارض داروئي در بروز اُتيسم در حال انجام است .در بعضي از خانواده ها مشاهده شده است كه اُتيسم مانند بيماريهاي ژنتيكي از نسلي به نسل ديگر منتقل مي شود كه اين خود مي تواند تئوري ژنتيكي بودن اُتيسم را در بعضي موارد ثابت كند .ولي در بسياري از موارد هم مشاهده شده است كه سابقه اُتيسم درخانواده و يا اقوام وجود نداشته است .همچنين در بعضي از كودكان مشخص شده است كه در بدو تولد نشانه هائي از اُتيسم را دارا مي باشند

ولي اين مورد هم عموميّت ندارد . هنوز محققين نتوانسته اند علت خاصي را به تنهائي براي ايجاد بيماري اُتيسم كشف كنند و مي توان يك سري علل را در بروز آن مؤثر دانست .

محققين ديگري نيز معتقدند كه تحت شرايط خاصي تعدادي از ژنهاي ناپايدار باعث اختلال در عملكرد مغز و در نهايت بروز اُتيسم مي شوند .تعداد ديگري از محققين نيز بر روي احتمال بروز اُتيسم در دوران بارداري تحقيق مي كنند . آنها معتقدند كه يك عامل ويروسي ناشناخته ، اختلال متابوليسمي ، و يا آلودگي به مواد شيميائي محيطي در دوران بارداري مي تواند عامل ايجاد اين بيماري باشد. احتمال بروز اُتيسم در كودكاني كه بيماري هائي مانند سندرم ژن ايكس حساس ، توبروس سلروسيس ، سندرم روبلا ، و فنيل كتنورياي درمان نشده داشته باشند بيشتر است .بعضي از مواد خطرناك مانند جيوه نيز كه در دوران بارداري وارد بدن مادر شوند مي توانند احتمال بروز اُتيسم را افزايش دهند .

در سالهاي اخير سئوالي در مورد رابطه واكسيناسيون و بروز اُتيسم مطرح شده است كه همچنان مورد بحث است . در سال 2001 در آمريكا تحقيقاتي در اين مورد انجام شد كه در آن رابطه واكسن “ ام ام ار “ و اُتيسم بررسي شد. در اين تحقيقات معلوم شد كه در برخي از كودكان اين واكسن باعث بروز بيماري اُتيسم شده است .با اين حال محققين ديگر اين بررسي ها را كافي ندانسته و خواهان تحقيقات بيشتر هستند .

تشخيص اُتيسم :

براي تشخيص اين بيماري هيچ تست پزشكي وجود ندارد.براي تشخيص اُتيسم در يك كودك بايد رفتار ، ارتباط و سطح رشد ذهني كودك به دقت بررسي شود . از آنجائي كه بعضي از علائم اين بيماري با بعضي از بيماري هاي ديگر مشترك است ممكن است متخصصين آزمايشها و تست هاي پزشكي متفاوتي را براي كودك تجويز كنند تا از وجود يا عدم وجود مشكلات ديگر در كودك مطمئن شوند.

با يك بررسي كوتاه در يك جلسه ممكن نيست كه بتوان به طور قطع وجود اُتيسم را در كودكي ثابت كرد. مشاهدات والدين و بررسي كامل مراحل رشد كودك از الزامات تشخيص اُتيسم در يك كودك مي باشد . در نگاه اول ممكن است كودك اُتيستيك به نظر عقب مانده ذهني ، داراي اختلال رفتاري ، داراي مشكل شنوائي و يا داراي رفتارهاي عجيب به نظر برسد .البته ممكن است تمام اين علائم در يك كودك اُتيستيك وجود داشته باشند كه اين امر خود باعث مشكلتر شدن تشخيص مي شوند .به هر حال در ابتداي امر بايستي معاينه دقيق و كاملي از كودك به عمل آيد زيرا به اين ترتيب مي توان يك برنامه مناسب و دقيق براي كمك به كودك اُتيستيك و درمان او تهيه كرد .

تشخيص زودهنگام :

تحقيقات نشان داده است كه تشخيص زودهنگام اُتيسم در درمان و بهبود وضعيّت كودكان مبتلا بسيار مؤثر است. هر چقدر زودتر بتوان اُتيسم را در يك كودك تشخيص داد ، زودتر هم مي شود از برنامه هاي درماني براي كمك به اين كودكان بهره برد .

روشهاي تشخيص :

علائم و نشانه هاي اُتيسم ممكن است در زمان نوزادي بروز كنند و شايد هم اين اتفاق نيافتد ولي نشانه هاي اين بيماري حتماً بين 24 ماهگي الي 6 سالگي خود را نشان خواهند داد . يك دكتر متخصص بايستي يك سري سئوالات مشخص و دقيقي در رابطه با چگونگي رشد جسمي و ذهني كودك تهيه كرده و جواب آنها را از طريق والدين و مشاهدات دقيق بدست آورد .

عبور از مرحله تشخيص :

اغلب عبور از اين مرحله براي خانواده ها بسيار مشكل و دردآور است . اين احساس كاملا عادي و طبيعي مي باشد ولي فراموش نكنيد كه بعد از تشخيص اُتيسم در يك كودك ، زندگي همچنان وجود دارد و بايد زندگي كرد. زندگي مي تواند حتي براي يك كودك اُتيستيك هم لذّت بخش و جالب باشد و همينطور براي كساني كه با اين كودك زندگي كرده و به او عشق مي ورزند . اگرچه براي درمان اين كودكان راه سخت و طولاني در پيش است ولي فراموش نكنيم كه عشقي كه خداوند در قلب پدر و مادر قرار داده و تمامي لذّتهایي كه يك پدر و مادر از شيرين زبانيها و بودن با فرزند خود دارند مي تواند اين راه دشوار را قابل تحمل كرده و آينده اي پر از اميد و شادي را رقم بزند.

درمان ، تعليم و تربيت

نگاه كلّي :

در درمان كودكان اُتيستيك بايد حتما اين مورد در نظر گرفته شود كه روش درمان براي هر كودك بايد متناسب با توانائي ها و شدت اختلالات او برنامه ريزي شود .

روشهاي درماني

 بسيار مهم است كه شما خصوصيات ، اختلالات و سطح هوشي كودك خود را خوب بشناسيد و در برنامه درماني او روشهائي را كه مي توانند بهترين نتايج را بدهند منظور كنيد. اگر كودك هر چه زودتر در برنامه درماني قرار گيرد ، زودتر هم به سطح رفتارهاي عادي خواهد رسيد . همچنين افراد متخصصي كه بر روي كودكان اُتيستيك سالها كار كرده اند معتقدند هر چه برنامه درماني منظم تر و داراي ساختار دقيقتري باشد مي توان نتايج بهتري را بدست آورد . با توجه به مشكلات و اختلالات خاصي كه در بيماران اُتيستيك مشاهده مي شود يك برنامه درماني مناسب بايد اين نيازها را برآورده كند : رشد و بهبود رفتارهاي اجتماعي كودك ، توانائي برقراري ارتباط ، تصحيح رفتاري ، و بهبودي مشكلات مجموعه حواس پنجگانه . گاهي يك برنامه از متعلقات زيادي براي كمك به فرد اُتيستيك برخوردار است .براي مثال برنامه درماني يك كودك مي تواند شامل گفتار درماني ، رشد و بهبود رفتارهاي اجتماعي و دارو درماني باشد و برنامه درماني كودك ديگر از رشد و بهبود رفتارهاي اجتماعي ، بهبود مجموعه حواس پنجگانه و تغييرات رژيم غذائي تشكيل شده باشد .

برنامه هائي براي كودكان زير 3 سال :

اگر كودك شما زير 3 سال سن دارد مي تواند از شانس درمان زودهنگام بهره ببرد . كودك شما مي تواند به دو طريق از اين برنامه درماني زودهنگام بهره ببرد ، يا از طريق درمان در خانه و يا در مراكز درماني . برنامه درماني در خانه مستلزم اين است كه يك تيم درمانگر به خانه شما آمده و برنامه درماني را در خانه پياده كنند . در نوع ديگر كه درمان در مركز مي باشد اين شما هستيد كه بايد كودك را مرتباً به مركز برده و تحت درمان قرار دهيد . در هر دو صورت افرادي كه با كودك شما كار مي كنند بايد كساني باشند كه در زمينه اُتيسم تخصص و تجربه داشته و برنامه درماني را به خوبي فهميده باشند . كمك هاي ديگر نيز با توجه به نياز كودك بايد براي او تهيه گردد مانند كاردرماني ، گفتار درماني و يا بازي درماني .

روشهاي رفتار درماني و بهبود ارتباط

رفتارهاي كودكان اُتيستيك اغلب براي والدين و درمانگران مشكل آفرين و ناراحت كننده است . اين رفتارها ممكن است نامناسب‌، تكراري ، تهاجمي و خطرناك باشد و همينطور ممكن است شامل تكان دادن مكرّر دستها ، حركت مداوم انگشتان ، تكان دادن بدن به جلو و عقب‌ ، گذاشتن اشياء در دهان ، و يا كوبيدن سر به اشياء ديگر باشد .كودكان اُتيستيك همچنين ممكن است به رفتارهاي خودآزاري مانند آسيب زدن به چشمان ، و يا گاز گرفتن دستان خود عادت داشته باشند .اين كودكان همچنين ممكن است نسبت به درد و سوختگي عكس العملي نشان ندهند .گاهي كودكاني نيز مشاهده شده اند كه بدون دليل به ديگران حمله كرده اند .دلايل بروز اين رفتارها در كودكان اُتيستيك هنوز به طور دقيق يافت نشده است و بسيار پيچيده مي باشد ولي برخي از متخصصين معتقدند كه اختلالات در حواس پنجگانه كودك مي تواند باعث بروز اين رفتارها شوند و كودك با اين رفتارها مي خواهد اين حواس را ارضاء كند .

مهارتهاي ارتباطي نيز ( هم كلامي و هم نوشتاري ) مشكل مهمي در كودكان اُتيستيك مي باشد . آنها نمي دانند كه ارتباط چگونه برقرار شده و چه اهميتي دارد همچنين اين كودكان اغلب در شروع ارتباط و برقراري ارتباط دو طرفه مشكل دارند . بسياري نيز مشكلات گفتاري دارند و ممكن است هيچگاه در طول زندگي خود صحبت نكنند و يا اينكه دير شروع به صحبت كردن بكنند .بعضي از اين كودكان هم ممكن است از مهارت كلامي به نحو نادرست استفاده بكنند مثلاً هر كلمه و يا جمله اي كه به آنها گفته مي شود را تكرار مي كنند ( تكرار طوطي وار ) و يا اينكه فقط از كلمات تك براي ارتباط استفاده مي كنند . البته بايد يادآور شد كه مشكلات ارتباطي مي توانند باعث بروز ناهنجاريهاي رفتاري شوند مثلاً كودكي كه قادر نيست نياز خود را بيان كند ممكن است شروع به فرياد كشيدن و يا خودآزاري كند .

روشهاي فراواني براي بهبود مشكلات اجتماعي،كلامي،حواس ، و رفتارهاي اختلالي تهيه شده است .برخي از اين روشها عبارتند از : اِي بي ِاي ، آموزش جزء به جزء ، فِلور تايم ، داستانهاي اجتماعي ، و بهبود مجموعه حواس پنجگانه

روش اِي بي اِيApplied Behavior Analysis

بسياري از روشهاي درماني كودكان اُتيستيك بر پايه اصول اين روش تهيه شده اند. اصل مهم اين روش اين است كه رفتارهائي كه مورد تشويق قرار بگيرند احتمال تكرار و افزايش خواهند داشت و رفتارهائي كه مورد توجه قرار نگيرند احتمال حذف شدن آنها وجود دارد .اگر چه اِي بي اِي يك تئوري مي باشد ولي بسياري از مردم از اين اصطلاح براي روشهائي كه با اين اصل كار مي كنند استفاده مي كنند . دو روش مهمي كه بر پايه اين اصل وجود دارند روش آموزش جزء به جزء و لوواس مي باشند .

در روش آموزش جزء به جزء و روش لوواس هر تمريني كه به كودك داده مي شود شامل يك دستور به كودك ، يك عمل از طرف كودك و يك عكس العمل از طرف درمانگر مي باشد .اين روش علاوه بر تصحيح رفتارهاي كودك شامل آموزش مهارتهاي جديد نيز از قبيل مهارتهاي اوليه مانند خوابيدن و لباس پوشيدن تا مهارتهاي پيشرفته مانند برخوردهاي صحيح اجتماعي مي باشد . اين روش ، روشي بسيار دقيق و كامل است .در اين روش معمولاً كودك بين 30 تا 40 ساعت در هفته به صورت انفرادي با درمانگر دوره ديده كار مي كند . هر كار و مهارت جديد به اجزاء كوچكتري تقسيم مي شود . هرگاه كار خواسته شده ازكودك به درستي انجام شود ، كودك مورد تشويق قرار مي گيرد تا در كودك انگيزه تكرار آن و فرمانبري بيشتر شود . اين روش با مخالفت هائي نيز روبرو شده است . برخي از متخصصين معتقدند كه اين روش به احساسات كودك لطمه مي زند و مدت زمان آموزش آن در طول هفته تأثيرات ناخوشايندي بر خانواده ميگذارد. به هر حال آمار و ارقام و تجربه نشان داده است كه تكنيكهاي اِي بي اِي نتايج مثبت و با ثباتي بر روي كودكان اُتيستيك داشته است .

TEACCH

اين روش اولين روشي بود كه در آمريكا براي كودكان اُتيستيك به كار گرفته شد . نام اين روش مخفف عبارت ”درمان و آموزش كودكان اُتيستيك و ناتواني هاي ارتباطي مرتبط با اين بيماري “ مي باشد .در اين روش اعتقاد بر اين است كه محيط زندگي كودك بايد با او تطبيق داده شود نه اينكه كودك با محيط تطبيق داده شود .در اين روش از تكنيك خاصي استفاده نمي شود بلكه برنامه درماني بر اساس سطح عملكرد كودك پايه ريزي مي شود .توانائي هاي كودك بر اساس معيارهاي آموزشهاي رواني بررسي مي شود و تكنيكهاي درماني در جهت بهبود ارتباط ، مهارتهاي اجتماعي و انطباقي طراحي مي شوند .در اين روش به جاي اينكه به كودك يك مهارت و توانائي خاص آموزش داده شود ، سعي بر اين است كه به كودك مهارتهائي آموزش داده شود تا بتواندمحيط اطراف خود و رفتارهاي اطرافيان خود را بهتر درك كند .به عنوان مثال ، برخي از كودكان اُتيستيك هنگام احساس درد شروع به فرياد زدن مي كنند ، در اين روش سعي برآن است كه به كودك آموزش داده شود تا هنگام احساس درد چگونه با برقراري ارتباط آن را به اطرافيان خود بفهماند . اين روش نيز مخالفاني دارد و اين مخالفان معتقدند كه اين روش خيلي خشك و پر شاخ و برگ است . همچنين ممكن است كودك اُتيستيك دريابد كه در برابر عمل خواسته شده چه انتظاري از او مي رود و فرا بگيرد كه بدون فكر ، خلاقيّت و دقت جواب خواسته شده را اجرا كند .

Picture ExchangeCommunication Systems – PECS

روش ارتباط با تبادل تصوير . يكي از مهم ترين اختلالات در كودكان اُتيستيك عدم توانائي در ارتباط مي باشد. برخي از كودكان اُتيستيك ممكن است صحبت كردن را بياموزند و برخي نيز ممكن است هيچگاه قادر به اين كار نشوند .اين روش ، روش مناسبي براي شروع گفتار و برقراري ارتباط در كودكاني است كه قادر به صحبت كردن نمي باشند .در اين روش بر پايه اصول اِي بي اِي ، به كودك آموزش داده مي شود كه چگونه مي تواند نياز هاي خود را از طريق دادن تصاوير برآورده كند.از امتيازات مهم اين روش اين است كه ارتباط كودك ساده ،قابل فهم ، با تفكر و عمد مي باشد . كودك تصويري را به شما مي دهد و شما بلافاصله مي توانيد منظور او را دريابيد . با اين روش كودك مي تواند با هر كسي ارتباط برقرار كند و تنها كاري كه بايد انجام شود گرفتن و دادن تصاوير است .

Floor Time

اين روش توسط يك روانشناس كودك به نام ” استانلي گرين اسپن “ ارائه شده است .اين روش بسيار شبيه بازي درماني است . در اين روش سعي بر اين است كه ارتباط كودك با يك فرد ديگر از طريق برنامه هاي دقيق بازي بيشتر و مؤثرتر شود. اين روش شامل شش مرحله مي باشد كه كودك در مراحل طي آنها تقليد و چگونه ياد گرفتن را از يك بزرگتر فرا مي گيرد و به عبارتي كودك بايد نرده بام شش پله اي را طي كند .ممكن است كودكان در اين روش با مشكلاتي نيز روبرو شوند مثلا به علت اختلالات حسّي در درك بعضي از تمرينات خواسته شده مشكل پيدا كنند و يا اينكه قادر به انجام برخي از تمرينات بدني موجود در برنامه نشوند .در اين برنامه والدين و درمانگران سعي مي كنند تا پيشرفت كودك را از طريق مسيرهائي كه كودك دوست دارد و با جهت دادن به اين مسيرها ، فراهم كنند تا كودك بتواند شش مرحله پيشرفت موجود در اين روش درماني را طي كند.اين روش به طور مجزا كودك را در بدست آوردن مهارتهاي گفتاري و بدني كمك نمي كند بلكه از نظر احساسي و رواني به كودك كمك مي كند تا كودك بتواند درك بيشتري پيدا كرده و از طريق آگاهي و تجربه مهارتهاي ديگر را نيز بدست آورد .معمولاً از اين روش در كنار روشهاي دقيق تر ديگر مانند اِي بي اِي در ساعات فراغت كودك استفاده مي شود .

Social Storiesداستانهاي اجتماعي

اين داستانها براي آموزش مهارتهاي اجتماعي به كودكان اُتيستيك آماده شده اند . از طريق اين داستانها به كودك آموزش داده مي شود كه چگونه احساسات ، منظور ، و برنامه هاي ديگران را درك كنند .در اين روش يك داستان براساس يك موقعيّت و شرايط خاص با اطلاعات فراوان تهيه شده است كه به كودك از طريق گوش كردن به آن كمك ميشود تا بفهمد چه جواب يا عكس العمل مناسب را بايد از خود نشان دهد .

اين داستانها معمولاً از سه جزء اصلي تشكيل مي شوند : 1- اطلاعاتي در مورد افراد داستان ، مكان و اجزاء آن 2- احساسات و افكار افراد داستان 3- جوابها و عكس العملهاي مناسبي كه بايد وجود داشته باشند . اين داستانها بايد بر اساس نياز كودك براي او خوانده شوند و حتماً بايد از قول اول شخص مفرد و در زمان حاضر باشند . اين داستانها در صورت همراهي با تصاوير و موسيقي مي توانند تأثير بيشتري داشته باشند . بايستي داستانهاي فراهم شده به گونه اي باشند كه نقاط ضعف كودك را تصحيح كنند . مثلاً كودكي كه از شرائط بخصوصي ترس دارد و يا اينكه در او ايجاد استرس مي كند بهتر است داستانهاي مناسبي در مورد اين شرايط براي او گفته شود.

SensoryIntegrationدرك مجموعه حواس

كودكان اُتيستيك اغلب از نظر حس هاي بدن خود داراي مشكلاتي مي باشند . ممكن است اين كودكان داراي آستانه تحريك بالا و يا پائين باشند و يا اينكه مغز آنها قادر نيست از اطلاعات بدست آمده توسط حواس پنجگانه آنها درك درستي از شرايط موجود بدست آورد . در اين روش درماني كه مي تواند توسط بازي درمان ، كاردرمان و يا گفتار درمان انجام شود به كودك كمك مي شود تا بهتر از اطلاعات حسي بهره ببرد .مثلاً اگر كودك با حس لامسه خود مشكل دارد از كودك خواسته مي شود تا اشياء متفاوت با جنسهاي متفاوت را لمس كرده و با آنها كار كند . موسيقي درماني نيز جزئي از اين روش است كه توسط فركانسهاي متفاوت حساسيّت كودك را در برابر برخي اصوات كم و يا زياد مي كند . دكتر ” تِمپِل گراندين “ كه خود يك بيمار اُتيسم بوده است دستگاهي را طراحي كرده است كه با فشارهاي متفاوت بر دست ، حس لامسه را بهبود مي بخشد .قبل از اجراي اين روش درماني ، درمانگر حتماً بايد كودك را به دقت زير نظر گرفته و آشنائي كامل و دقيقي در رابطه با خصوصيات حسي كودك پيدا كند.

درمانهاي رژيمي و داروئي

از آنجائي كه اُتيسم يك طيف از بيماريهاي مشابه است نمي توان گفت كه يك درمان خاص براي همه اين طيف مي تواند مؤثر باشد . ولي به هر حال متخصصين و خانواده ها به اين نتيجه رسيده اند كه با استفاده از چند روش درماني و يا تركيبي از آنها مي توان به كودكان اُتيستيك كمك كرد تا رفتارهاي اختلالي آنها بهتر شده و عملكرد كلّي آنها پيشرفت كند . اين تركيب درماني مي تواند تركيبي از روشهاي روانشناسي و داروئي باشد . تاكنون داروئي يافت نشده است كه از بروز اُتيسم جلوگيري كند و يا اينكه آنرا درمان كند ولي متخصصين و خانواده ها به تجربه دريافته اند كه بعضي از داروهاي استفاده شده در بيماري هاي ديگر ، در بهبود بعضي از اختلالات اُتيسم مؤثر مي باشند . همچنين مشاهده شده است كه تغييرات رژيم غذائي و افزودن برخي ويتامين ها و موادمعدني مي تواند در بهبود برخي از اختلالات اُتيسم مؤثر باشد .در طي ده سال گذشته تحقيقات زيادي در اين مورد انجام شده كه نتايج برخي از آنها حاكي از اين است كه افزودن برخي ويتامين ها مانند ب6 و ب12 و همچنين حذف برخي مواد مانند گلوتن و كازئين از رژيم غذائي كودك مي تواند در بهبود عملكرد سيستم گوارشي ، آلرژي ها و رفتارهاي كودك تأثير مثبت داشته باشد . البته تمامي تحقيقات و بررسي ها اين مطلب را به صورت علمي و قطعي ثابت نمي كنند . تعدادي از داروهاي بيماريهاي ديگر وجود دارند كه در مورد بعضي از كودكان اُتيستيك اثرات مثبت نشان داده اند.اين داروها معمولاً در درمان بيش فعّالي ، اختلالات توجه ، و نگراني در كودكان اُتيستيك مؤثر بوده اند . در اصل مي توان گفت هدف از استفاده دارو در كودكان اُتيستيك ، كاهش رفتارهاي اختلالي در جهت استفاده بهتر و بيشتر كودك از جلسات درماني مي باشد . سعي كنيد در صورتي كه متخصصين براي كودك شما دارو تجويز مي كنند اين سئوالات را از آنها بپرسيد : آيا اين دارو اثرات جانبي در كودك خواهند داشت ؟ چه مقدار در طي روز بايد استفاده شود ؟ به چه نحو بايد استعمال شود ؟ در دراز مدت چه تأثيراتي خواهد داشت ؟ چه كسي و چگونه تأثيرات اين دارو را در كودك بررسي خواهد كرد ؟آيا آزمايشات بخصوصي را قبل از استفاده اين دارو بايد انجام داد ؟ آيا استفاده اين دارو هم زمان با ساير داروها و ويتامين ها مشكلي نخواهد داشت ؟به هر حال به خاطر داشته باشيد كه استفاده از هر داروئي براي كودكان اُتيستيك بايد حتماً زير نظر متخصص انجام شده و اثرات آن به دقت تحت بررسي باشد.

شايد بتوان گفت يكي از بيشترين ويتامين هاي استفاده شده براي كودكان اُتيستيك ، ويتامين ب مي باشد .اين ويتامين در ساختن آنزيمهائي كه مغز براي فعّاليت خود به آنها احتياج دارد مؤثر است .در 18 تحقيقي كه در مورد اين ويتامين انجام شده است نشان داده شده است كه حدود نيمي از كودكاني كه اين ويتامين در رژيم غذائي آنها بيشتر شده بود ، تأثيرات مثبتي در آنها به وجود آمده بود كه اين تأثيرات شامل بهبود رفتار ، بهبود تماس چشمي ، توجه بيشتر ، و افزايش توانائي يادگيري در اين كودكان بود. در بعضي از كودكان ، روغن جگر ماهي كه حاوي مقادير فراواني ويتامبن هاي آ و د مي باشد تأثيرات خوبي در افزايش تماس چشمي و بهبود رفتاري داشته است . ويتامين س نيز در عملكرد بهتر مغز تأثير دارد و استفاده آن در برخي از كودكان اثرات مثبت داشته است . در صورتي كه قصد استفاده از ويتامين ها را براي كودك خود داشتيد مي بايست حتماً با دكتر متخصص كودك خود مشورت نمائيد و در صورت لزوم آزمايشاتي را انجام دهيد تا مطمئن شويد استفاده بيش از حد معمول اين ويتامين ها اثرات جانبي و مخرب بر روي كودك شما نخواهد داشت . برخي از كودكان اُتيستيك در مورد بعضي از موادغذائي حساسيت هائي از خود نشان مي دهند و حتي ممكن است در مورد آن آلرژي نيز پيدا كنند . ممكن است اين حساسيت ها و آلرژي به صورت رفتارهاي اختلالي در كودك بروز كنند .گزارشهاي فراواني از والدين و متخصصين وجود دارند كه حاكي از آن است كه حذف اين مواد غذائي از رژيم غذائي كودك باعث پيشرفت چشمگير و بهبود رفتاري شده است . در برخي از كودكان اُتيستيك مشاهده شده است كه پروتئين هائي نظير گلوتن و كازئين به خوبي شكسته نمي شوند و باعث بروز مشكلاتي در كودك مي شوند .حذف اين پروتئينها در اين كودكان مي تواند به رفع اختلالت گوارشي در آنها كمك كند و در نتيجه رفتارهاي اختلالي ناشي از آن نيز رفع مي گردند . گلوتن در غلات و كازئين در لبنيات وجود دارند . بايد توجه داشت كه در صورت وجود اين مشكل در كودك شما ، نبايد غلات و لبنيات به يكباره از رژيم غذائي كودك حذف شوند زيرا ممكن است اين قطع ناگهاني خود باعث بروز مشكلات ديگري شود . براي اين منظور بهتر است با يك متخصص تغذيه مشورت شود تا نحوه حذف اين مواد و تغيير مناسب رژيم غذائي به شما آموزش داده شود .

روشهاي درماني مكمل

با وجود اينكه تشخيص زودهنگام و درمان زودهنگام اُتيسم بهترين روش در كمك به اين كودكان و درمان آنهاست ، برخي از والدين و محققين معتقدند كه روشهاي درماني مكمل ديگري نيز وجود دارند كه مي توانند ارتباط كودك با دنياي اطراف و سايرين را بهبود بخشيده و رفتارهاي آنها را بهتر كنند . از انواع اين درمانها مي توان به موسيقي درماني ، هنر ، و حيوان درماني اشاره كرد كه مي توانند به صورت فردي با كودك كار شده و يا در مراكز مخصوص به صورت جمعي كار شوند . در تمامي اين روشها افزايش قدرت ارتباط ، بهبود روابط اجتماعي و افزايش اعتماد به نفس مشترك مي باشد . همچنين اين روشها كمك ميكنند تا كودك بتواند رابطه بي خطر و مفيدي را با درمانگر خود و سايرين برقرار كرده و با آنها مأنوس شود . موسيقي و هنر بخصوص مي توانند در رفع مشكلات حواس پنجگانه كودك مفيد باشند زيرا توسط آنها قدرت درك ، شنوائي و ديداري كودك تقويت مي شوند . حيوان درماني معمولا شامل اسب سواري و شنا با دولفين ها مي باشد . در اين درمانها كودك توانائي هماهنگي عضلات و اندامها را مي تواند بدست آورد همچنين احساس دوست داشتن و اعتماد به نفس نيز از فوائد اين نوع درمان است .

زندگي با اُتيسم

نگاه كلّي

بزرگ كردن يك كودك اُتيستيك همراه با مشكلات فراواني است و خانواده هاي اين كودكان اغلب درگير استرس هاي فراواني هستند .مقدار شناخت از اُتيسم و آمادگي اين خانواده ها براي مقابله با آن مي تواند كمك بزرگي براي تمامي افراد خانواده ( والدين ، برادران و خواهران ، پدر بزرگ و مادر بزرگ و ... ) باشد . خصوصيات منحصر به فرد هر كودك اُتيستيك باعث شده است كه هر خانواده تجربيات مخصوص به خود را داشته باشد و ممكن است تجربيات خانواده هاي ديگر مفيد واقع نشوند . ما در اينجا مي خواهيم به مطالبي اشاره كنيم كه ممكن است به عنوان ايده هاي اوليه براي خانواده هاي كودكان اُتيستيك در رابطه با آمادگي و مبارزه با اين مشكل، مفيد باشند .

استرس در خانواده

استرس چيزي است كه والدين همگي آنرا تجربه كرده اند . در طول روز استرس هاي فيزيكي را تجربه مي كنيم كه مي توانند در اثر آماده كردن غذا ،حمام بردن بچه ها ، تكاليف خانه آنها و ... باشند . گاهي اوقات اين استرسهاي فيزيكي به وجود آمده ميان والدين و كودكان مي تواند باعث انجام نادرست كارها شود كه خود مي تواند علّت به وجود آمدن استرس هاي رواني گردد.اين نكاتي را كه ذكر كرديم براي تمامي خانواده ها صادق است و خانواده هاي كودكان اُتيستيك بعلاوه اين مشكلات ، استرسهاي خاص ديگري را نيز بايد تحمل كنند .

تحقيقات نشان داده است كه خانواده هاي كودكان اُتيستيك بيشتر از خانواده هاي كودكان عقب مانده ذهني و سندرم داون استرس داشته و با آن درگير هستند . علّت اين امر ميتواند شخصيت هاي خاص كودكان اُتيستيك باشد كودك اُتيستيك ممكن است حتي قادر نباشد كه نيازهاي اوليه زندگي خود را بيان كند . بيشتر اوقات والدين كودك بايد حدس بزنند كه كودك آنها چه مي خواهد ، آيا او تشنه است ؟ آيا او گرسنه است ؟ آيا جائي از بدن او درد مي كند ؟ آيا ... ؟. وقتي كه والدين نتوانند خواست كودك خود را بفهمند در استرس فوق العاده اي قرار مي گيرند و بسيار احساس درماندگي خواهند كرد . از طرف ديگر وقتي كودك نتواند خواست خود را بيان كند ممكن است رفتارهائي مانند خودآزاري و يا ديگرآزاري را در پيش بگيرد كه اين امر نيز خود باعث بيشتر شدن استرس و ناراحتي در اعضاء خانواده مي شود . رفتارهاي تكراري و مقاومتي كودك نيز از طرف والدين بسيار مهم و ناراحت كننده مي باشند زيرا در قدرت يادگيري و پيشرفت او در مراحل درماني اختلال ايجاد ميكنند . ناتوانائي هاي كودك در زمينه مهارتهاي اجتماعي مانند ناتواني در بازي ها نيز در خانواده باعث استرس مي شود . بسياري از كودكان اُتيستيك در خوابيدن و غذا خوردن مشكلاتي دارند . خواب نامناسب و بي موقع و همچنين بد غذائي و محدوديت نوع غذا در اين كودكان علاوه بر ايجاد مشكلات جدّي باعث خستگي جسمي و استرسهاي رواني بيشتر والدين مي شود . به هر حال در خانواده هاي كودكان اُتيستيك هميشه اين گونه مبارزات وجود دارند . عدم تحمل كودك در نشستن بر روي صندلي براي مدت طولاني باعث مي شود كه خانواده نتواند دور هم غذا را صرف كنند . اختلالات خواب در اين كودكان باعث مي شود كه والدين ( و گاهاً ديگران به علت داد و فرياد كودك ) نتوانند خواب مناسب داشته باشند . اختلالات رفتاري و عدم فرمانبرداري باعث مي شود كه خانواده نتواند مانند سايرين در مراسم ها و ميهماني هاي فاميل شركت كند . مثلا ممكن است مادر مجبور شود در خانه بماند تا پدر به همراه بقيه خانواده در مراسمي شركت كند به اين ترتيب خانواده به صورت درست فعاليّت هاي خود را نمي تواند انجام دهد .

از ديگر مشكلات مهم خانواده هاي كودكان اُتيستيك حضور در اجتماعات و بيرون از منزل است . خيره شدن مردم به كودك ، اظهار نظر هاي طعنه دار ، سرزنش والدين ، عدم درك شرايط والدين همگي باعث ناراحتي و افزايش استرس در والدين مي شود كه پرهيز از حضور در اجتماعات از طرف والدين يكي از عواقب آن است .مثلا ممكن است كودك اُتيستيك بدون توجه به چيزي غذاي كسي را از بشقاب او با دست بردارد . همين تجربه كافيست كه والدين از رفتن به ميهماني ها هراس پيدا كرده و به بهانه هاي مختلف از اين كار سر باز زنند .همين كناره گيري ها و فرار از ديگران باعث مي شود كه تعطيلي ها به روز هاي غم انگيز تبديل شوند زيرا خانواده نمي تواند با سايرين ارتباط داشته و از بودن با ديگران و از حضور در تفريحگاه ها لذت ببرد . به اين ترتيب به تدريج والدين از دوستان و اقوام خود كناره گيري مي كنند و تنها مي شوند .اين مسئله باعث ناراحتي هاي بيشتر و افزايش استرس در خانواده خواهد شد .

از ديگر نگراني هاي والدين اين كودكان آينده آنها مي باشد . آنها مي دانند كه هيچ كس مانند آنها از كودك مراقبت نخواهد كرد .آنها با تمام وجود سعي مي كنند كه كودك احساس راحتي كرده و كمتر ناراحتي داشته باشد . والدين نگران اين هستند كه آيا بعد از آنها نيز كودكشان در راحتي و آسايش خواهد بود ؟

مسئله مالي از ديگر مشكلات خانواده هاي كودكان اُتيستيك مي باشد .

داشتن يك كودك اُتيستيك در خانواده يعني صرف پول زياد براي آزمايشات ، جلسات تشخيص ، اجراي برنامه درماني در خانه ، و روشهاي درماني و داروئي ديگر . از آنجائيكه در بسياري از موارد يكي از والدين مجبور هستند كه هميشه با كودك باشند و در برنامه آموزشي شركت داشته باشند ، به ناچار فقط يكي از والدين مي تواند كار كند و ديگري بايد از كار كردن چشم بپوشد كه اين به معناي نصف شدن درآمد خانواده نيز مي باشد.

والدين كودك اُتيستيك هميشه يك غم بزرگ را در خود احساس مي كنند و آن محروم شدن از كودك سالمي است كه دوست داشتند داشته باشند . همچنين آنها هميشه در حسرت شرايط خوب خانوادگي هستند كه انتظار داشتند در خانه آنها وجود داشته باشد . اين احساس ها و غصه ها خود باعث افزايش ناراحتي ها و استرسهاي اين خانواد ها مي باشد .

در اين خانواده ها برادران و خواهران اين كودكان نيز در معرض انواع استرس ها و دلواپسي ها مي باشند . خجالت كشيدن از دوستان خود در مورد برادر و يا خواهر ناتوان خود ، حسادت در مورد پرداختن بيش از حد والدين به برادر و يا خواهر اُتيستيك خود ، ناتواني برادر و يا خواهر اُتيستيك در بازي با او ، مورد خشونت قرار گرفتن از طرف برادر و يا خواهر اُتيستيك ، نگراني در مورد آينده او ، و ... همگي مي توانند باعث بروز استرس و نگراني هائي در آنها شوند .ما مي دانيم كه والدين يك كودك اُتيستيك در شرايط سختي به سر مي برند و درك موقعيّت و احساس آنها مشكل است ولي به هر حال براي كمك به كودك و خانواده بايد سختي ها راتحمل كرده و روش درست و برنامه ريزي شده اي را طي كرد تا هر چه زودتر از اين مشكلات كاسته شده و كودك نيز درمان شود . در اينجا چند پيشنهاد براي كم كردن استرس در اين خانواده ها مطرح مي شود .

ما پيشنهاد مي كنيم اعضاء خانواده به خصوص والدين زماني را نيز براي خود و كارهائي كه دوست دارند اختصاص بدهند . در جواب اين پيشنهاد والدين اغلب اظهار مي دارند كه آنها وقتي برايشان باقي نمانده است .ولي بايد به خاطر داشته باشيد كه حتي چند دقيقه در روز نيز مي تواند بسيار مؤثر باشد . برخي والدين حتي با صرف چند دقيقه براي ماليدن كرم به دستهايشان ، پختن غذاي مورد علاقه خود ، و يا گوش كردن به موسيقي مورد علاقه خود اين فرصت را براي تمدد اعصاب ايجاد مي كنند .شايد تعجب كنيد اگر بشنويد كه حتي والدين نيز مانند كودكان اُتيستيك براي كارهائي كه انجام مي دهند بايد مشوق دريافت كنند تا بتوانند بهتر كارها را ادامه دهند . علاوه بر تشويق خود ، اعضاء خانواده بايد همديگر را نيز تشويق كنند . زن و شوهر نيز بايد كارهاي يكديگر را تشويق كنند و مايه اميدواري ديگري در ادامه اين راه مشكل باشند و نيز به خاطر داشته باشيد كه برادران و خواهران كودك را نيز براي كمك به برادر و يا خواهر اُتيستيك خود تشويق كرده و آنها را به ادامه اين كار ترغيب كنيد . زن و شوهر نيز بايد وقتي را براي تنها بودن با هم قرار بدهند تا از استرس و خستگي خود بكاهند . البته كيفيّت اين وقت از مدت آن مهمتر است . اين وقت مي تواند وقتي كه كودكان در خوابند و يا وقتي كه آنها در كلاس درس و برنامه درماني هستند فراهم شود .

از راه هاي ديگر كم كردن استرس و نگراني مي توان به اين موارد اشاره كرد : دعا و نماز ، تمرينات ورزشي ، تمرينات آرامشي و تنفس عميق ، نوشتن مطالب براي يك روزنامه ، برنامه ريزي براي انجام كارهاي معوقه در طول روز ، پرداختن به امور هنري ، قدم زدن ، ديدار با دوستان ، و ... .

مسائل امنيّتي در خانه

بسياري از والدين و مراقبين كودك امنيّت محيط خانه را براي كودكان اُتيستيك مهم مي دانند .گذاشتن در هاي امنيتي در ورودي پلّه ها و در هاي خروجي ، قرار دادن محافظ بر روي پريز هاي برق ، و گذاشتن قفل هاي اضافي بر روي كابينت ها ميتواند از جمله مسائل امنيتي باشد . اين مسائل امنيتي براي تمامي والدين در سالهاي اول زندگي كودك وجود دارد ولي والدين كودكان اُتيستيك ممكن است اين موارد را براي مدّت زمان بيشتري احتياج داشته باشند .رفتار هاي كودك اُتيستيك مي تواند باعث بروز حوادثي براي او شوند مثلا بالا و پائين پريدن هاي فراوان ، عقب و جلو كردن خود ، پاره كردن اشياء ، انداختن اشياء بر روي زمين ، كوبيدن وسائل به اطراف ، روشن و خاموش كردن وسائل برقي ، قرار دادن اشياء در وسائل خانگي ، و ... همگي مي توانند در صورت بي توجهي باعث بروز حوادثي شوند . فقط كافي است به بازي بچه ها با كبريت اشاره كنيم كه چقدر مي تواند خطرناك باشد . بنابر اين هم رعايت موارد ايمني در خانه و هم سعي در آموزش كودك در باره اين موارد ضروري مي باشند . ما در اينجا پيشنهادهائي براي بيشتر كردن امنيت خانه كودكان اُتيستيك به شما ارائه مي دهيم .بايد به خاطر داشته باشيد كه خانه نيز مي تواند كلاس درسي براي كودك باشد . والدين مي توانند با قرار دادن قفل هاي اضافي ، وسائل هشدار دهنده و استفاده از علائم و تصاوير محيط خانه را براي امنيت بيشتر و آموزش به كودك مهيا كنند . بهتر است اول از مكان هائي كه كودك در آنها بيشتر وقت خود را مي گذراند و اتاق هاي مخصوص او شروع كنيد . مثلا اگر كودك دوست دارد كه شير آب گرم را در حمام باز كند بهتر است از حمام شروع كنيد و يا اگر كودك اغلب از خانه به بيرون مي رود تمهيداتي را در مورد در ورودي خانه بايد بيانديشيد . مبلمان و وسائل خانه را به نحوي بچينيد كه براي كودك فرصتهاي آموزشي را فراهم كنند و همينطور خطري براي كودك نداشته باشند . مثلا اگر كودك برنامه آموزش نشستن را دارد بايد صندلي براي نشستن در اختيار كودك باشد . وسائل و مبلماني را كه كودك مي تواند از آنها بالا رفته و به قفسه ها و وسائل ديگر دسترسي پيدا كند ، به مكاني ديگر انتقال دهيد . اگر كودك اشياء را به دهان خود مي گذارد بهتر است كه سطح زمين و مبلمان را تميز نگاه داريد و اشياء ريزي را كه كودك به راحتي به آنها دسترسي دارد به مكان هاي دور از دسترس او انتقال دهيد . براي پلّه ها و محل هائي كه خطر سقوط دارند موانع و در هائي قرار دهيد تا اين خطرات را از بين ببريد . براي در خروجي منزل و مكان هائي كه كودك نبايد وارد آنها شود قفل هائي قرار دهيد تا هنگامي كه كودك تنها مي باشد نتواند وارد آنها شود . برخي از والدين براي ممانعت از خروج كودك از اتاق خود در نيمه هاي شب ، براي در اتاق كودك قفل هاي مخصوص قرار مي دهند . فراموش نكنيد كه قفل طوري نباشد كه بر حسب اتفاق كودك شما را در اتاق زنداني كند و همچنين قفل بايد طوري باشد كه به سرعت و به راحتي باز شود .براي كابينت ها و كشوهائي كه وسائل تيز و برنده و يا دارو در آنها نگاه داري مي شوند حتماً قفل هاي مناسب تهيه كنيد تا كودك نتواند آنها را باز كند . اگر كودك عادت به آويزان شدن از پنجره را دارد ، وسائلي را كه كودك براي رسيدن به پنجره از آنها بالا مي رود ، به جاي ديگر انتقال دهيد و براي پنجره ها نيز محافظ قرار دهيد . براي پريز هاي برق درپوش تهيه كنيد . براي اتاقهائي كه وسائل برقي مانند ماشين لباسشوئي ، تلويزيون ، اتاق كار و ... وجود دارند تمهيداتي بيانديشيد تا كودك نتواند آنها را راه اندازي كند . سيمها و كابل هاي برق را دور از دسترس كودك نصب كنيد تا كودك نتواند با آنها بازي كند . پودر هاي رختشوئي ، سوخت ها ، موادشوينده ، مواد ضد عفوني كننده و كلا مواد شيميائي مي توانند حادثه آفرين باشند آنها را دور از دسترس كودك قرار دهيد . قرصهاي رنگي وجود دارند كه بسيار شبيه بعضي از شكلاتها هستند بسيار مراقب باشيد تا در دسترس كودك قرار نگيرند . وسائلي كه احتمال افتادن آنها مي رود را محكم كنيد و از قرار دادن دكور هاي شيشه اي و فلزي در مكان هائي كه در دسترس كودك مي باشد خودداري كنيد . بهتر است در خانه از قيچي هائي كه نوك مدوّر دارند استفاده شود و محل چاقو ها و وسائل تيز را دور از دسترس كودك انتخاب كنيد .

خواهران و برادران كودك اُتيستيك

بزرگ كردن كودك اُتيستيك براي والدين و همچنين براي خانواده مسائلي را به همراه خواهد داشت . از اولين مسائل و مشكلات مهم كمبود وقت والدين در رسيدن به خواسته هاي همگي افراد خانواده است . درگيري با مسائل كودك اُتيستيك تقريباً تمامي وقت و انرژي والدين را صرف خود مي كند و وقت كمي را براي مسائل ديگر افراد خانواده باقي مي گذارد . بسياري از والدين اعتراف مي كنند كه وقت كافي براي پرداختن به ديگر اعضاء خانواده را ندارند . بسياري از والدين خود ، زندگي خود ، و آرزوهاي خود را فداي كمك به كودك اُتيستيك خود مي كنند و در زندگي آنها پرداختن به خود ديگر معنائي ندارد ولي اين امر نبايد باعث اين شود كه پرداختن به ساير اعضاء خانواده فراموش شود . بايستي شرايطي فراهم شود كه در كنار پرداختن به امور ديگر فرزندان ، به آنها تفهيم شود كه برادر و يا خواهر اُتيستيك آنها داراي مشكل مهمي است كه همگي بايد براي كمك به او تلاش كنند و به آنها آموزش داده شود كه در اين امر كمك والدين باشند و آنها را درك كنند . تحقيقات و تجارب نشان داده است كه بسياري از اين خواهران و برادران توانسته اند به خوبي با اين مشكلات كنار بيايند و در برنامه درماني كودك كمك مهمي باشند . بهتر است والدين به ساير اعضاء خانواده اُتيسم و عوارض آنرا توضيح دهند تا رفتارهاي كودك بيمار را بهتر شناخته و با آن كنار بيايند . بهتر است هر چند وقت يكبار جلساتي در خانواده تشكيل شود و موضوع اُتيسم و كارهائي را كه قصد انجام آنرا داريد براي ساير اعضاء توضيح دهيد تا آنها نيز در جريان امور باشند . البته بايد سعي شود توضيحات و مسائل مطرح شده متناسب با سن آنها بيان شوند تا آنها بهتر مشكل را درك كنند . در رابطه با خصوصيات كودك اُتيستيك بايد با ديگر افراد خانواده به خوبي صحبت شود زيرا مثلا وقتي كه يك كودك سالم براي بازي با يك كودك اُتيستيك به طرف او مي رود ممكن است در ابتدا كودك بيمار به كودك سالم پشت بكند. در اينجا بايد به كودك سالم فهماند كه اين كار كودك بيمار از روي عمد و قصد نيست و او بايد سعي كند تا با كودك بيمار ارتباط برقرار كرده و توجه او را به خود جلب كند . دستور العمل هائي وجود دارند كه با آموزش آنها به برادران و خواهران سالم مي توانند با برادر و يا خواهر اُتيستيك خود ارتباط برقرار كرده و بازي كنند . از جمله اين آموزشها مي توان به نكات زير اشاره كرد : جلب توجه كودك بيمار ، دادن دستور هاي ساده ، و دادن مشوق و تشويق براي رفتار و بازي درست .

شما بايد حتماً در طول هفته وقت مشخصي را براي كودكان غير اُتيستيك خود كنار بگذاريد تا آنها نيز بتوانند تفريح كرده و از وقت خود لذت ببرند.


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک