(زمان خواندن: 3 - 6 دقیقه)

ام اس

تعريف

اسکلروز منتشر یا (MS) بیماری سیستم اعصاب مرکزی است که باعث اختلال درارسال ودریافت پیام های عصبی می شود.این بیماری مولتیپل نامیده می شود زیرادرآن بیش ازیک منطقه از مغز ونخاع مبتلا می شود این بیماری اسکلروز نامیده می شود زیرا باعث سخت شدن بافت عصبی درناحیه مبتلا می شود.بیماریMSممکن است مشکلاتی ازقبیل راه رفتن،صحبت کردن ،دیدن و... داشته باشد.

شيوع

MSیک بیماری نسبتا شایع سیستم اعصاب مرکزی است که دردنیا حدود 5/2 میلیون نفر ودر ایران 20 هزار نفر را مبتلا کرده است وهنوز برای آن هیچ درمان قطعی وجود ندارد.جوانان در بیشتر مواردMSسنین بین 20 تا 40 سال هستند.

چگونهMSبر سیستم اعصاب مرکزی اثر می گذارد؟

مغز مثل يك تابلو کلید برق کار می کند وپیام های الکتریکی را در طول اعصاب به قسمت های مختلف بدن می فرستد این پیام ها همه حرکت های خود آگاه وناخودآگاه ما را کنترل می کنند.اغلب اعصاب ما توسط ماده ای به نام میلین عایق بندی شده اند.این ماده از جنس چربی است وبه انتقال پیام های عصبی در طول رشته عصبی کمک می کند.درMSمیلین تخریب می شود وبه جای آن بافتی زخمی شکل جایگزین می شود و انتقال پیام های عصبی را مختل می کند یا مسدود می کند.اعمال بدن غیر قابل کنترل می شوند زیرا پیام ها به طور صحیح نمی رسند.

علل

1-یک حمله ویروسی یا باکتریایی باشد:

MSممکن است پس از مواجهه با ویروس یا یک باکتری شروع شود.

2- یک واکنش ایمنی باشد:

بدن ما سیستم دفاعی دارد که مهاجمینی مثل ویروس ها وباکتری ها را تخریب می کند در افراد مبتلا بهMSاین سیستم دفاعی ممکن است به سلول های خود بدن نیز حمله کنند.عامل محرک وشروع کننده این نوع واکنش ایمنی مشخص نیست.

MSممکن است به هردو دلیل باشد یک حمله ویروسی یا باکتریایی ویک واکنش ایمنی .ویروس ها یا باکتری ها به سلول ها حمله می کنند سیستم دفاعی بدن ممکن است گیج شود وبه عامل مهاجم وهمچنین به سلول ها حمله کند.

علائمMS

از شخصی به شخص دیگر و از زمانی به زمان دیگر در یک شخص متفاوت است .

علائم می توانند شدید ویا خفیف باشند که شامل :

مشکلات چشمی (کاهش بینایی،تاری دیدیا دوبینی و...)

کشیدن پاها هنگام راه رفتن ،گیجی یا عدم تعادل

سفت شدن یا گرفتگی عضلانی

عدم کنترل ادرار ومدفوع یا مشکلات جنسی

مشکلات گفتاری

فلج جزئی یا کلی همه قسمت های بدن یا مهارت های حل سریع مساله ضعف یا خستگی غیر معمول

 ارتعاش یا انقباض ناگهانی عضلات

بی حسی یا گزگز کردن مداوم

هماهنگی ضعیف در حرکات ظریف

مشکلاتی در رابطه با حافظه وتمرکز

انواعMS

دو نوع اصلیMSوجود دارد

1- عود کننده – فروکش کننده :نشانه های بیماری ناگهان ظاهر می شود وسپس کاهش یافته یا به طور کامل برای ماهها ویا سال ها ناپدید می شود ولی ممکن است دوباره ظاهر شود.

2- پیشرفت کننده:نشانه ها به طور مرتب با گذشت زمان بدتر می شوند بعضی از بیمارانMSعود کننده – فروكش کننده به تدریج به نوع پیشرفت کننده مبتلا می شوند.

چگونه پزشکان به تشخیصMSمی رسند؟

1- با گرفتن یک شرح حال دقیق، تصویری از وضعیت سلامتی شما به دست می آورند.آنها همچنین از علائم بیماری شما وزمان شروع آنها می پرسند.

2- با معاینه عملکرد دستگاه عصبی.برای مثال پزشک ممکن است رفلکس ها،قدرت عضلات ،حالت تعادل ،هماهنگی ،بینایی ومناطق بی حس را آزمایش وارزیابی کنند.

3- با انجام آزمایش های کمک تشخیصی شاملMRIکه تصاویر دقیقی از جزئیات مغز ونخاع بدست می دهد.آزمایش های پتانسیل برانگیخته که سرعت ودرستی پاسخ های دستگاه عصبی شخص را به یک تحریک معین اندازه گیری می کنند .کشیدن آب نخاع وبرسی مایع مغزی نخاعی برای یافتن علائم در این مایعmsمی تواند درمان شود.

درمان

بطور متداول درمانی قطعی برایMSوجود ندارد اما کارهای زیادی می تواند انجام شود که کمک کند پیشرفت بیماری کند یا متوقف شود. درمانMSممکن است شامل عادت های خوب بهداشتی باشد.

داروها :

داروهای زیادی برای درمانMSوعلائم آن وجود ندارد داروهای موجود عبارتند از:محصولات اینترفرون واستات گلاتریمراستات که ممکن است تعداد دفعات حمله را کاهش دهند وپیشرفت بیماری را آهسته کنند. استروئید که ممکن است به کاهش التهاب وتخفیف علائم حمله حاد (عود) کمک کند.

کار درمانی

این نوع درمان به افراد در حفظ استقلالشان تا حد زیادی کمک می کند برای مثال افراد ممکن است راههای جدید خیاطی ،آشپزی رانندگی و... را آموزش ببینند ویا استفاده از تجهیزات خاصی را که به آسایش بیشتر آنها در خانه محل کار ویا داخل وسیله نقلیه منجر می شود فرا بگیرند.

درمان فیزیکی :

برنامه های ورزشی ممکن است به بهبود کنترل وقدرت عضلانی بعد از حملات حاد کمک کنند .درمان فیزیکی درآب (آب درمانی) به خصوص می تواند برای افراد مبتلا بهMSمفید باشد.

مشاوره

فرد درمانی یا گروه درمانی روانشناختی می تواند به افراد مبتلا بهMSوخانواده هایشان که به دلیل بیماری دچار افسردگی واضطراب شده اند کمک کند علائم چقدر شدت پیدا خواهند کرد ؟

پیشگویی این مساله غیر ممکن است هر بیمارMSبا بیمار دیگر تفاوت دارد برای مثال بعضی افراد قدرت راه رفتن را از دست می دهند در حالی که اغلب افراد علائم خفیف یا ناتوانی اندکی دارند.

گفتار درمانی :

بعضی افراد به علت ضعف عضلانی ویا نقص در هماهنگی عضلات در صحبت کردن مشکل دارند گفتار درمانی می تواند در بهبود مهارتهای ارتباطی مفید باشد.

چه کسانیMSمی گیرند ؟

احتمال ابتلا دربعضی از افراد بیشتراست این افراد شامل :گروه سنی بین 20 تا40 سال زنان افرادی از تبار اروپای شمالی افرادی که درمناطق معتدل زندگی می کنند. 

آیاMSارثی است؟

نه اما به نظر می رسد استعداد ابتلا بهMSدر بعضی خانواده ها بیشتربا شد یعنی عوامل وراثتی مستعد کننده این بیماری پیدا شده است .

آیاMSمی تواند برفکر اثر بگذارد ؟

در بعضی مواردMSبر فکر وهیجانات اثر می کذارد برای مثال افراد مبتلا بهMSممکن است برخی از حالات زیر را تجربه کنند.تغییرحالات روحی گیجی افسردگی چنانچه شما هریک از علائم را دارید با پزشکان مشورت کنید.منابعی جهت کمک واطلاع رسانی برای افراد مبتلا بهMSوخانواده هایشان وجود دارد.برای مثال:پزشک خانوادگی شما از انجایی کهMSغیر قابل پیش بینی است مراقبت های منظم و لازم را توصيه مي كند .گروه های حمایت کننده اعضای این گروه ها تجارب خود را دربارهMSدر اختیار همدیگر قرار می دهند.


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک