صدمه فرورفتن سوزن در دست و عفونت های ناشی از آن

 

عليرضا شهيدي –  كارشناس پرستاري

سرسوزن اغلب موجب جراحت کارنان بهداشتی می شود. میزان کم اما خطرنای از عفونت های منتقله از راه خون مثل هپاتیتB، هپاتیتC،HIV، یا سایر ویروسها می توانند از طریق جراحت ناشی از فرورفتن سوزن در دست منتقل شوند.

فرورفتن سوزن در دست وقتی رخ می دهد که:

— کارکنان بهداشتی سرسوزن را سرپوش گذاری مجدد کند یا در حالیکه سرنگ ها و سرسوزن های مصرف شده را در دست دارند راه بروند.

— اگر بیماران، بخصوص کودکان، وضعیت درستی در مدت زمانی که تزریق انجام می شود، نداشته باشند (حرکت کودک، گریه، و ...).

— اگر ضایعات تزریق به خوبی جمع آوری نشده باشند و مردم در معرض تماس با لین ضایعات (سرنگ و سرسوزن مصرف شده) قرار گیرند.

روش های پیشگیری از فرورفتن سوزن در دست:

— به حداقل رساندن حل و قل و جابجایی سرنگ و سرسوزن های مصرف شده:

صدمه ناشی از فرورفتن سوزن در دست در هرزمانی ممکن است اتفاق بیفتد ولی اغلب در طی یا بلافاصله بعد از تزریق رخ می دهد. معمولاً جابجایی تجهیزات تزریق برای حمل و نقل بیشترین خطر ایجاد نیش سوزن را در بر دارد. اما صدمه نیش سوزن قابل پیشگیری است. روشهای ساده ای برای پیشگیری توسط کارکنان بهداشتی وجود دارد تا خطر صدمات ناشی از سوزن را کاهش دهد.

مواردی که در ذیل ذکر می شود حمل و نقل و جابجایی را به حداقل می رساند:

1- جعبه ایمنی (Safety Box) را درنزدیکی فردی که تزریق دارد، قرار دهید تا سرنگ و سرسوزن های مصرف شده را بتوانید فوراً پس از تزریق داخل آن بیندازید.

2- از سرپوش گذاری مجدد سوزن اجتناب نمایید.

3- هرگز سر سوزن را از سرنک جدا نکنید.

4- هرگز سرنگ و سرسوزن های استفاده شده را در اطراف محل تزریق یا محل کار جابجا نکنید.

5- هنگامی که برای تزریق آماده گشتید دارو را در داخل سرنگ کشیده و آن را تزریق کنید و سپس سرنگ مصرف شده را فوراً داخلSafety Boxبیندازید.

دستورالعمل ایمنی:

الف) اقدامات پيشگيرانه از بروز جراحات و صدمات ناشي از سرسوزن وسايل تيز و برنده در كاركنان بهداشتي درماني:

با توجه به اينكه جراحات ناشي از فرورفتن سرسوزن و وسايل تيز و برنده از مهمترين موارد آلودگي كاركنان بهداشتي درماني باHBV/ HCV/ HIVمحسوب مي شود، رعايت نكات ذيل به منظور پيشگيري از جراحات و صدمات مزبور الزامي است:

1- جهت شكستن ويال دارويي ترجيهاً از انواعي استفاده شود كه احتياج به تيغ اره نداشته باشد و در صورت نياز به استفاده از تيغ اره و جهت رعايت اصول ايمني در داخل يك محافظ مثلPadگرفته شود.

2- پس از تزريق از گذاردن درپوش سرسوزن اكيداً خودداري نماييد مگر در شرايط خاص از جمله اخذ نمونه خون جهتABGيا كشت خون.

3- از شكستن و يا خم كردن سرسوزن قبل از دفع خودداري كنيد.

4- در موارد ضروري جهت گذاردن سرپوش سرسوزن از وسيله مكانيكي جهت ثابت نگه داشتن درپوش استفاده نماييد و يا از يك دست به روشScoopجهت گذاردن درپوش سرسوزن استفاده كنيد.

5- جهت حمل وسايل تيز و برنده از ريسيور استفاده نماييد و از حمل وسايل مزبور در دست و يا جيب يونيفرم خودداري نماييد.

6- از دست به دست نمودن وسايل تيز و برنده (بيستوري، سرسوزن و ...) اجتناب نماييد.

7- احتياطات عمومي در حين انجام هر گونه اقدام درماني كه احتمال آلودگي با خون و ساير ترشحات بدن وجود دارد به شرح ذيل مي باشد:

7-1- در صورتي كه بريدگي و يا زخمي در دست ها وجود دارد، بايستي از دستكش استفاده نمود و موضع با پانسمان ضد آب پوشانده شود.

7-2- جهت حفاظت كاركنان بهداشتي درماني در قبال آلودگي با خون و يا ترشحات بدن، استفاده از پيش بند پلاستيكي يكبار مصرف ضروري است.

7-3- در صورتيكه احتمال پاشيده شدن خون و يا قطعاتي از نسوج و مايعات آلوده به چشم و غشاء وجود دارد، استفاده از ماسك و عينك محافظ ضروري است.

7-4- در صورتيكه بيمار دچار خونريزي وسيع است استفاده از گان ضد آب ضروري است.

7-5- در صورتيكه كاركنان دچار اگزما و يا زخم هاي باز مي باشند معاينه پزشك جهت مجوز شروع فعاليت در بخش ضروري است.

ب) دستورالعمل كمك هاي اوليه فوري پس از تماس در كاركنان بهداشتي، درماني

با توجه به اينكه جراحات و اتفاقات عمده در حين انجام اقدامات و روش هاي درماني در موارد ذيل اتفاق مي افتد، اقدامات كمك هاي اوليه فوري بايستي انجام شود:

فرو رفتن سرسوزن بدست كاركنان بهداشتي درماني

پاشيده شدن خون و يا ساير ترشحات آلوده بدن بيمار به

- بريدگي هاي باز

- ملتحمه (چشمها)

- غشا مخاطي (براي مثال داخل دهان)

- گاز گرفتگي كه منجر به پارگي اپيدرم شود.

كمك هاي اوليه فوري:

الف) 1- شستشوي زخم با صابون و آب ولرم

2- كمك به جلوگيري از خونريزي در محل اوليه زخم

3- خودداري از مالش موضعي چشم

4- شستشوي چشم ها و غشاء مخاطي با مقادير زياد آب در صورت آلودگي

ب) گزارش فوري سانحه به سوپروايزر باليني

ج) ثبت رسمي مورد گزارش شده در گزارشات حين كار توسط سوپروايزر و تشكيل پرونده بهداشتي كاركنان  و اطلاع به مدير و مسئول مركز و طرح در كميته كنترل عفونت بيمارستاني و پيگيري از طريق مراجع مربوطه

د) تشكيل پرونده مورد پيگيري

ه) بررسي ميزان خطر بيماري زايي ناشي از تماس در كاركنان: در صورتي كه آلودگي منبع تماس (بيمار و گيرنده خدمت) با عفونتHIV‌محرز باشد، الزامي است فرد مزبور مورد تماس در حداقل زمان ممكن ترجيحاً در عرض ساعت اول تحت مراقبت هاي درماني با نظر پزشك متخصص عفوني قرار گيرد.

و) در صورتي كه منبع آلودگي به عنوان مورد شناخته شدهHIV / HBV  باشد، 5-10 ميلي ليتر خون از فرد مورد تماس گرفته و به منظور پيگيري آتي ذخيره شود.

ز) در صورتي كه آلودگي منبع تماس با عفونت هپاتيتC/BوHIVنامشخص باشد،  5-10 ميلي ليتر خون از فرد مورد تماس جهت بررسي هپاتيتC/BوHIV  اخذ و مورد آزمايش قرار گيرد.

منبع: راهنمای کشوری مراقبت عفونت های بیمارستانی


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک