عفونت هاي  ادراری

 

تعريف

عفونت های مربوط به مجاری ادراری از جمله رایج ترین انواع عفونت ها به شمار می روند. عفونت ادراری (UTI) یک اصطلاح عام برای جایگزینی و رشد عامل بیماری‌زا مانند باکتری در کلیه، مثانه و مجاری ادرار است. بسته به محل تجمع عامل بیماری‌زا می‌توانیم از اصطلاحات پیلونفریت (عفونت کلیه)، سیستیت (عفونت مثانه) و اورتریت (عفونت پیشابراه) استفاده کنیم. البته گاهي دو یا سه عضو همزمان درگیر هستند.عامل بیماری‌زا اغلب باکتری به خصوص باکتری‌های گرم منفی مانند اشرشیا کولی است .     

شيوع

 شیوع عفونت در سال اول زندگی در پسران شایع تر از دختران است و بعد از یک سالگی به طور قابل توجه شیوع آن در دختران بیشتر است، علت چنین توزیع سنی را می‌توان به کوتاهی پیشابراه در جنس مونث نسبت داد که صعود میکروب را در دستگاه ادراری آسان تر می‌کند. عفونت ادراری در پسران ختنه‌ نشده به طور قابل توجه بیشتر از پسران ختنه شده است .                                                              

عفونت مجرای ادراری (UTI)

 ادرار معمولاً فاقد باکتری است. مجاری ادراری زمانی عفونت می کنند که باکتری ها به داخل مثانه راه پیدا می کنند. از آنجایی که مجرای پیشاب خانم ها نسبت به آقایون کوتاهتر است، باکتری ها خیلی راحت تر می توانند به داخل مثانه راه یافته و سبب ایجاد عفونت شوند. از جمله شایع ترین انواع عفونت های ادراری، عفونت مثانه است که به آن التهاب مثانه یا (Cystitis) اطلاق می شود. اگر عفونت صرفاً بر روی مجاری ایجاد شده باشد، به آن التهاب مجاری ادراری یا (Urethritis) گفته می شود. اگر کلیه دچار عفونت شود، به آن عفونت کلیوی یا (Pyelonephritis) می گویند.

افراددر معرض ابتلا به این نوع عفونت

این بیماری مسری نیست و شما نمی توانید آن را از کس دیگری بگیرید. در اکثر موارد بیماری به دلیل مشکلات کلیوی و اختلالات مربوط به مثانه ایجاد می شود.UTIدر خانم های جوانی که قبلاً دچار این نوع عفونت ها شده و ياباردار هستند شایع تر است.

علائم بیماری

*درد و یا سوزش در حین ادرار کردن

*تکرر ادرار

*کم بودن میزان ادرار حتی در زمانیکه احساس می کنید مثانه پر شده است

*بوی بد و تیرگی ادرار

*خون در ادرار

*تب و لرز

*احساس درد در قسمت پایینی کمر

عفونت ادراری در کودکان از این نظر بسیار اهمیت دارد که می‌تواند باعث ایجاد آسیب پایدار و همیشگی در کلیه شود. علاوه‌براین عفونت ادراری در کودکان معمولا همراه با علایم بالینی واضح نیست و معمولا ممکن است تنها تب دیده شودبرگشت ادراری از مثانه به حالب (VUR) که معمولا در زمینه اختلالات ژنتیکی دستگاه ادراری رخ می‌دهد یکی از عوامل ایجاد عفونت در کودکان است. یکی از راه‌های تشخیصی در این حالت عكس رنگي (VCUG) از دستگاه ادراری است .

تشخص

این بیماری عموماً با یک آزمایش ساده ی ادرار قابل تشخیص است .در آزمایش نمونه ادرار بیمار باکتری و گلبول سفید وگاهي  گلبول هاي قرمز خون  می‌بینیم. وجود باکتری بدون گلبول سفید یا علائم ادراری در بیمار ممکن است به دلیل آلودگی نمونه باشد.با کشت ادرار اغلب می‌توانیم عامل بیماری‌زا را تشخیص داده بدانیم که به کدام دارو حساس است، البته باید بیمار قبل از اخذ نمونه برای کشت از داروهای آنتی بیوتیک استفاده نکرده باشد.

آزمایش هاي ادرارو برسي از نظر بيماري هاي جنسی مانند: کالامیدیا و یا تبخال انجام مي شود.

درمان

درمان در عفونت های خفیف اغلب سرپایی و با آنتی بیوتیک خوراکی است ولی در موارد شدید به خصوص در پیلونفریت درمان به صورت  بستری و با آنتی بیوتیک تزریقی است. گاهي علاوه بر آنتی‌بیوتیک برای تخفیف درد از مسکن هم استفاده می‌شود.انتخاب آنتی بیوتیک مناسب به عوامل مختلفی مانند عامل احتمالی ایجاد بیماری، نتیجه کشت ادرار و آنتی بیوگرام آن، سن بیمار (تجویز فلوروکینولون هایی مانند سیپروفلوکساسین در کودکان زیر ۱۸ سال ممنوع است)، وضعیت بیمار (مانند حامله یا شیرده بودن، داشتن بیماری های همزمان قلبی و عروقی یا....) بستگی دارد .

در زمان بهبودي حتی اگر احساس می کنيد که دیگر هیچ نشانه ای از بیماری در شما باقی نمانده، باز هم باید به مصرف داروها ادامه دهید. اگر تمام داروها را مصرف نکنید، ممکن است عفونت مجدداً برگردد و درمان مشكل تر شود . باید توجه داشت که احتمال بروز عفونت در افرادی که یکبار این بیماری را تجربه کرده اند، بیشتر است. اما اگر به محض بهبودی، مجدداً علائم بیماری را در خود مشاهده کردید، جزء بیمارانی هستید که دچار "عفونت بازگشتی" شده اند. این بدان معناست که عفونت هنوز در بدن شما وجود دارد به این دلیل که در مرحله ی اولیه درمان، باکتری ها به طور کامل کشته نشده اند. در اين صورت  حتماً با پزشک معالج خود تماس بگیرید.

امكان عود مجدد

باید توجه داشت که احتمال بروز عفونت در افرادی که یکبار این بیماری را تجربه کرده اند، بیشتر است. اما اگر شما به محض بهبودی مجدداً علائم بیماری را در خود مشاهده کردید، جزء بیمارانی هستید که دچار "عفونت بازگشتی" شده اند. این بدان معناست که عفونت هنوز در بدن شما وجود دارد به این دلیل که در مرحله ی اولیه درمان، باکتری ها به طور کامل کشته نشده اند. اگر مجدداً علائم بیماری را در خود مشاهده کردید، حتماً با پزشک معالج خود تماس بگیرید.

توصيه هاي لازم قبل از اطلاع

- نوشیدن آب فراوان ( 8 تا 10 لیوان بزرگ به صورت روزانه) و استحمام مکرر. این امر می تواند مثانه ی شما را خالی، فعال و به دور از باکتری نگه دارد.

- نوشیدن آب شاتوت و یا استفاده از قرص آن می تواند به دخترهای جوان در پیشگیری از این بیماری کمک کند.

- عفونت های مجاری ادراری خیلی رایج هستند و نحوه ی درمان آنها نیز خیلی ساده می باشد. اگر احساس می کنید که دچار این نوع عفونت شده اید، با پزشک خود تماس بگیرید، آنرا فوراً درمان کنید و فراموش نکنید که داروها را تا آخرین مرحله مصرف کنید.

رعایت بهداشت و ختنه کردن در دوران نوزادی از میزان ابتلا به عفونت ادراری می‌کاهد با توجه به اهمیت فوق‌العاده عفونت ادراری در کودکان و خطر بالاتر عفونت مجدد در کودکانی که یک‌بار دچار عفونت ادراری شده‌اند بر اساس سن و سایر ملاحظات پزشکی از یک برنامه ویژه برای استفاده از آنتی‌بیوتیک خوراکی برای پیشگیری استفاده می‌شود .

پیشگیری

به طور كلي خانم ها بیشتر در معرض ابتلا به این نوع عفونت قرار دارند اما در زنان باردار با توجه به تغییرات ساختمانی لگن و سایر فرآیندهای بارداری عفونت ادراری، یکی از  شایعترين عفونت‌ها  می‌باشد. که با توجه به عوارض و سایر ملاحظات، مدیریت آن بسیار مهم است.عفونت ادراری یکی از شایعترین عفونتهای باکتریایی است که در بین زنان اتفاق می افتد. تغییرات فیزیولوژیک به وجود آمده در دوران بارداری احتمال ابتلا به عفونت ادراری را افزایش می دهند. تاثیر هورمون پروژسترون و فشار مکانیکی ایجاد شده توسط رحم حاوی جنین باعث میشوند مثانه در حین ادرار کردن به طور کامل تخلیه نشود که این امر به نوبه خود باعث افزایش مقدار باقی مانده ادرار در مثانه و همین طور بالارفتن احتمال ریفلاکس مثانه به حالب میشود. همچنین، تغییرات فیلتراسیون گلومرولی باعث افزایش قند موجود در ادرار و قلیایی شدن آن هم میشود. همه اینها در کنار هم باعث آسانتر شدن رشد باکتریها میشوند. عفونتهای ادراری با توجه به انواع آن علایم و نشانه های مختلفی دارند.

انواع عفونت های ادراری در بارداری با توجه به محل درگیری دستگاه ادراری تقسیم بندی می گردند که عبارتند از:

*باکتری اوری بدون علامت (ادرار) ،

*سیستیت (مثانه) ،

*پیلونفریت (کلیهها)

منابع :

1-هاريسون،اصول طب داخلي بيمار يهاي عفوني باكتريال 2008،قمر تاج خطايي ،انتشارات ارجمند ،1387

2-بوذري،پيمان،درمان بيماري هاي رايج عفوني  انتشارات تدبير ،1375

                                                                                                                                             

                                                                                                                                                                                    


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک