سالمندی بهنجار

مقدمه:

 

پیری كاهش قوای روانی و جسمی است كه در اثر گذشت زمان روی می دهد. تعریف پیری در كشورهای مختلف با توجه به شرایط فرهنگی متفاوت است. در ایران سن پیری تعریف نشده است ولی اگر شروع دوره پیری را زمان بازنشستگی كامل از خدمت محسوب كنیم طبق قانون تأمین اجتماعی سن پیری برای مردان60 سالگی و برای زنان 55 سالگی می باشد و طبق قانون استخدام كشوری سن بازنشستگی برای مردان و زنان 65 سالگی است.

 

سالمند کیست؟به طور قراردادی، سن شروع سالمندی را 60 سالگی قرار داده اند و این سن را به عنوان نقطه شروع پیری پذیرفته اند. هرچند در برخی افراد، پدیده پیری خیلی زودتر شروع می شود و در بسیاری دیگر، این پدیده چند سال به تعویق می افتد.

 

علل سالمندی: دانشمندان در مورد علل تكامل جسمی بشر با هم توافق ندارند. در گردهمایی جمعیت پیشرفت علوم آمریكا كه در سال1974 برگزار شد چهار نظریه ارائه شد:

 

1– اختلال در كنش دستگاه ایمنی

2– مكانیسم پیر شدن سلولی

3– اختلال در دستگاه غدد مترشحه داخلی

4– عوامل توارثی

 

پیران جوان:این افراد در سنین 75-60 سالگی هستند و از نظر جسمی و روانی نسبتاً فعال اند و اگر به آنها فرصت داده شود، می توانند از نظر اقتصادی مانند افراد میانسال مولد باشند.

پیران پیر: این افراد که معمولاً بالای 75 سال هستند از نظر جسمی شکننده اند و مبتلا به اختلالات بینایی و شنوایی و گاه اختلالات روانی می باشند.

 

چگونه می توان از بروز حوادث در کهنسالی پیشگیری کرد؟

در زمان حرکت در منزل، مخصوصاً هنگام استفاده از پله ها، حتماً باید نور کافی وجود داشته باشد. در صورتی که تغییری در طرز چیدن اثاثیه منزل صورت گرفته، این نکته حتماً به اطلاع فردسالمندرسانده شود تا وی که بنا به عادت در منزل حرکت می کند خود را با این تغییر عادت دهد. از انداختن فرش های کوچک روی سطوح صاف نظیر پارکت یا سنگ های صیقلی، در مسیر حرکت سالمندان خودداری شود. برخاستن ناگهانی از رختخواب یا از حالت نشسته، ممکن است موجب برهم خوردن تعادل سالمند گردد. باید به وی متذکر شد که از حرکات سریع، پرهیز نماید.

 

دلایل تفاوتنیازهای تغذیه ای سالمندان با جوانان:

1. با افزایش سن، نیاز به انرژی کاهش می یابد. این امر، به علت کاهش فعالیت جسمی و پایین آمدن متابولیسم پایه رخ می دهد.

2. وضعیت دندانی بسیاری از سالمندان ممکن است نامناسب باشد بنابراین قوامرژیم غذایی افراد پیر متفاوت است.

3. ظرفیت هضم و جذب در افراد مسن به مراتب پایین تر از افراد بالغ است.

4. در سنین بالا تمایلات غذایی، تغییر می کند و افراد مسن علاقه عجیبی به خوردن شیرینی پیدا می کنند.

 

بیماری های شایع سالمندان:

1.فشارخون بالا                  

2.بیماری های قلبی

3.سکته مغزی            

4. دیابت

5.سرطان                            

6. بیماری های تنفسی

7. بیماری های مفاصل              

8. انواع اختلالات روانی

9. مشکلاتدهان و دندان      

10. بی اختیاری ادراری

 

در این دوران سالخوردگان را می توان به شرح زیر تقسیم بندی كرد:

1 – امكانات به اندازه كافی دارند و مایلند به استراحت بپردازند.

2 – به علت احتیاج به درآمد، به كار خود ادامه می دهند یا حداقل اگر كاری باشد، مایلند ادامه دهند.

3 – امكانات مالی دارند ولی چون نمی خواهند «از كار افتاده» محسوب شوند، مایلند كار كنند.

4 – از كار افتاده ها و بیمارها.

 

نیازهای سالمندان را در گروه های چهارگانه بالا می توان به شرح زیر تقسیم بندی كرد:

1 – احتیاجات عاطفی

2 – احتیاجات معیشتی

3 – احتیاج به تفریح

4 – احتیاج به شركت در زندگی اجتماعی

5 - امنیت

 

بیماری های شایع در سالمندان: پوكی استخوان، تصلب شرائین، یائسگی،كاهش قدرت بدنی و عمل عضلات، سوء تغذیه

برخی احساسات مشترك سالمندان:

1 – احساس غم و اندوه به خاطر عدم توجه فرزندان و اطرافیان كه عمری برای رفاه آنان تلاش كرده اند.

2 – احساس تنهایی به علت طرد شدن.

3 – احساس یأس و ناامیدی.

4 – احساس اضطراب و نگرانی.

5 – احساس هرز رفتن و بیهوده بودن.

6 – احساس سر بار بودن.

 

جدی ترین خطری كه فرد سالمند را تهدید می كند در انزوا قرار گرفتن او از سوی اطرافیان است. در این حالت شخص امكان ارتباط صمیمی و نزدیك با دیگران را از دست می دهد. تنهایی موجب می گردد فرد سالمند به تدریج دچار مشكلات روانی شود، لذا درك احساسات و انتظارات سالمندان از اطرافیان و تصحیح ارتباط افراد خانواده با آنها در فرایند بهداشت روانی آنها بسیار مهم است. سالمندان به دلیل بازنشستگی و دوری از فرزندان، نیاز به ارتباط و توجه عاطفی بیشتری را در خود احساس می كنند كه این نیاز باید مورد توجه قرار گیردو ارضا شود. برنامه ریزی صحیح و استفادهاز وجود سالمندان و تجربیات آنها، هم تنهایی آنان را برطرف می كند و احساس هرز و پوچ بودن را در آنها از بین می برد و هم منبعی مفیدو ارزشمند از معلومات و تجربیات را در اختیار جوانان نسل بعد قرار می دهد. زن یا مردی كه خودرا زمانی صاحب قدرت و نفوذ می دانست به یكباره خود را تنها و بدون قدرت می یابد و این ناراحتی گاهی به حوادثی نامناسب می انجامد و موجب ناراحتی روانی سالمند می گردد.

 

ویژگی های دوران سالمندی: دوران سالمندی كه ما آن را سنین بالای 60 سالگی تعریف می كنیم، دارای برخی ویژگی های جسمی، اجتماعی و روانی است:

1 – یكی از این ویژگی ها كاهش نسبی قوای جسمی است به طوری كه با بالا رفتن سن، نیروهای جسمی فرد به نسبت رو به كاهش می گذارد.

2 – ویژگی دیگر «بازنشستگی» و دور شدن از موقعیت های شغلی گذشته است كه كاهش مسئولیت های مرتبط با شغل و در نتیجه كاهش ارتباطات اجتماعی فرد را به همراه دارد.

3 – از دیگر ویژگی ها تنهایی یا احساس تنهایی است. به خصوص در مواردی كه شخص شاهد از دست دادن یكی از دوستان، بستگان و هم سن و سالان و افراد همدوره خویش است، لذا هر روز بیش از پیش احساس تنهایی به او دست می دهد.

پذیرش شرایط دوره سالمندی در بین افراد مختلف و با فرهنگ های گوناگون متفاوت است ، برخی به مرور از مشاركت در زندگی اجتماعی كناره می گیرند و در مقابل ، جامعه نیز آنها را به كنار می زند به طوری كه ممكن است دچار نوعی احساس بیهودگی و افسردگی شوند. برخی با نقش های جدیدی كه مطابق با وضعیت آنهاست این دوره را به دوره ای نسبتاً فعال و رضایت بخش بدل می سازند. برنامه ریزی صحیح و استفاده از وجود سالمندان و تجربیات آنها، هم تنهایی آنان را برطرف می كند و احساس هرز و پوچ بودن را در آنها از بین می برد و هم منبعی مفید و ارزشمند از معلومات و تجربیات را در اختیار جوانان نسل بعد قرار می دهد. در هر حال علاوه بر خصوصیات فردی ، شرایط اجتماعی و به ویژه شرایط خانوادگی شخص سالمند هم بسیار مهم است. شرایط مناسب خانواده و جامعه می تواند شخص را به سوی پذیرش وضعیت جدید سوق دهد و شرایط نامناسب خانواده و جامعه می تواند او را منزوی و تنها كند.به علاوه میزان سلامت جسمی شخص سالمند در این مرحله از زندگی، عاملی مهم در وضعیت زندگی اجتماعی اوست، چرا كه برای هر نوع مشاركت اجتماعی در مورد سالمندان، ابتدا میزان سلامت آنها مطرح می باشد.


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک