ژنژیویت (التهاب لثه)

 

پیامبر خدا (ص): خلال کنید (مسواک بزنید) چرا که دهان را تمیز می‌کند و مایه سلامت لثه است.

دانش نامه احادیث پزشکی، ص 198

امام باقر (ع): مسواک زدن بلغم را از میان می‌برد و عقل را افزون می‌سازد.

دانش نامه احادیث پزشکی، ص 204

اگر خوب مسواک می‌زنید و از نخ دندان استفاده می‌کنید، ولی هنوز لثه‌هایتان خونریزی می‌کنند، به چه بیماری ای مبتلا شده‌اید؟

شما با بیماری ژنژیویت دست به گریبان هستید. این بیماری موجب نگرانی می‌شود. ذرات غذا و باکتری‌ها با هم ترکیب می‌شوند و پلاک می‌سازند که بر روی دندان‌ها قرار می‌گیرند و لثه را تحریک می‌کنند. لثه تحریک شده، خونریزی و سرانجام شروع به پسرفت می‌کند که با ایجاد کیسه‌هایی در نزدیکی دندان‌ها موجب جمع شدن مواد زاید بیشتری می‌گردد. پس از مدتی، پلاک به ریشه دندان‌ها و استخوان فک می‌چسبد. این جاست که ژنژیویت به بیماری خطرناک‌تری به نام بیماری پریودنتال تبدیل می‌شود. اگر بیماری پریودنتال پیشرفت کند، ممکن است به از دست دادن تعدادی از دندان‌ها منجر شود.

وقتی صحبت از سلامتی لثه‌هاست، اکثر دندانپزشکان بر روی تمیز کردن و خارج کردن مواد زاید از لابه لای دندان‌ها، با مسواک زدن و کشیدن نخ دندان به طور مکرر تاکید می‌کنند؛ اما تردیدی وجود ندارد که رژیم غذایی هم در سلامتی لثه‌ها نقش دارد .

محققان می گویند:در هر حال، دهان یکی از اعضای بدن است. هر عاملی که سلامتی عمومی و توانایی بدن برای مقابله با بیماری‌ها را افزایش دهد، بر روی سلامتی دهان تأثیر مثبت دارد. به گفته آن‌ها، بد غذا خوردن یا عادت‌های مضری مانند سیگار کشیدن، همه بدن از جمله دهان را مبتلا می‌سازد .
ویتامین آ مصرف کنید و شاهد بهبودی باشید .

محققان بر این باورند که ویتامین آ تنها ماده مغذی است که تأثیر مثبت آن بر روی دهان، وقتی به مقدار کافی در بدن وجود دارد و تأثیر منفی آن بر روی دهان، وقتی میزان آن در بدن کم باشد، به اثبات رسیده است. مبتلایان به کمبود ویتامین آ می‌توانند به بدترین نوع بیماری‌های لثه و دندان دچار شوند .

برای ارزیابی تأثیر کمبود ویتامین آ بر روی سلامتی لثه، پژوهشگران، به مدت چهارده هفته، یازده مرد را با رژیم غذایی فاقد میوه و سبزی تغذیه کردند و ویتامین آ را به شکل یک مکمل محلول در آب انگور، فقط در هفته‌های خاصی به رژیم غذایی این افراد اضافه کردند. در پایان بررسی، پژوهشگران متوجه شدند که وقتی سطح ویتامین آ در بدن این افراد کاهش می‌یابد، لثه‌هایشان بیشتر خونریزی می‌کند و وقتی ویتامین آ بیشتری مصرف می‌کنند، خونریزی لثه‌هایشان کاهش می‌یابد .

پژوهش‌های بیشتر بر روی حیوانات آزمایشگاهی اثبات کرد که کمبود ویتامین آ، موجب تورم لثه، کاهش محتوای مواد معدنی استخوان فک و شل شدن دندان‌ها می‌شود .
چرا این آسیب به وجود می‌آید؟

از قرار معلوم، ویتامین آ برای تولید کلاژن ضروری است. کلاژن، پروتئین اصلی واحدهای ساختمانی برای ایجاد داربست لیفی تمام بافت‌ها، از جمله لثه‌هاست. محققان معتقدند: ویتامین آ بافت ضعیف لثه را محکم می‌کند و لثه را در برابر نفوذ باکتری‌ها مقاوم تر می‌سازد.


عوامل غذایی
به یاد داشته باشید این دستورهای غذایی موجب سلامتی لثه‌های شماست .
مصرف نوشابه‌ها را کاهش دهید: نوشابه‌های گازدار حاوی فسفر فراوان است. این مساله موجب کاهش کلسیم در استخوان‌ها می‌شود و یک علت احتمالی پوکی استخوان است. برخی از پژوهشگران معتقدند که کلسیم در ابتدا، نه از استخوان‌های لگن و ستون فقرات، بلکه از استخوان فک برداشته می‌شود که منجر به شل شدن دندان‌ها می‌شود .

مصرف قند را کاهش دهید: تصور می‌شود که قند علاوه بر تسریع در تخریب دندان‌ها، به لثه‌ها نیز صدمه می زند. بسیاری از دندانپزشکان معتقدند که قند موجب تغذیه باکتری‌هایی می‌شود که ژنژیویت را به وجود می‌آورند (البته برای اثبات این ادعا بررسی‌های قطعی انجام نشده است)

کلسیم بدن خود را تنظیم نمایید:شیر خامه گرفته شده، ماست بدون چربی، پنیر، دانه خردل، کلم پیچ، گل کلم، کنسرو ماهی آزاد با استخوان، ساردین با استخوان، آب پرتقال غنی شده از کلسیم، منابع خوبی برای تأمین کلسیم بدن می‌باشند. با خوردن پنیر یا نوشیدن شیر، کلسیم موجود در این غذاها از طریق روده کوچک جذب خون می‌شود. مقدار کلسیم در خون شما به وسیله ماده ای به نام هورمون پاراتیروئید تنظیم می‌شود. وقتی که مقدار کلسیم دریافتی کم باشد، هورمون پاراتیروئید علائمی را به استخوان مخابره می‌کند که موجب برداشت کلسیم از استخوان و آزاد شدن آن به داخل جریان خون می‌شود. برخی پژوهشگران می گویند: «غذاهایی که کلسیم کافی را به بدن می‌رسانند، موجب کاهش هورمون پاراتیروئید شده و لذا مقدار بیشتری کلسیم و به دنبال آن مقدار بیشتری استخوان حفظ می‌شود

کلسیم سپس با فسفر ترکیب می‌شود تا به تشکیل مواد سخت و بلوری کمک کند.این مواد سخت، اسکلت محکم و مشبک استخوان‌ها و دندان‌های قوی را ایجاد می‌کنند. در حقیقت، 99 درصد کلسیم موجود در بدن شما، در استخوان‌های بدنتان ذخیره شده است .

فلوراید مصرف کنید: آب فلورایده، چای، ماهی استخوانی دریایی مانند کنسرو ماهی آزاد یا ماهی قزل آلا، منابع خوبی از فلورایدند .

از آن جا که فلوراید به آب و خمیر دندان اضافه می‌شود، ممکن است فکر کنید یکی از مواد مغذی است که بدون آن زنده نخواهید ماند، اما این طور نیست; هر چند استفاده از آن دفعات مراجعه به دندانپزشک را کاهش می‌دهد .

هر دو شکل خوراکی و موضعی فلوراید، در محافظت از مینای دندان شرکت می‌کنند. فلوراید از مینا محافظت می‌کند، لذا کمتر احتمال دارد مینای دندان توسط باکتری‌های تولید کننده اسیدی که در دهان رشد می‌کنند، حل شود.حتی افراد بالغ می‌توانند از قدرت ذاتی فلوراید برای محکم کردن دندان استفاده کنند .

افرادی که آب فلوراید مصرف می‌کنند، در حدود یک میلی گرم فلوراید از هر لیتر آب به دست می‌آورند. کسانی که از آب فلوراید استفاده نمی‌کنند، ممکن است فلوراید اندکی را از طریق رژیم غذایی به دست آورند، مگر آن که عادت به نوشیدن چای فراوان داشته باشند. یک فنجان چای، حاوی یک تا سه میلی گرم فلوراید است. توجه داشته باشید تا ده میلی گرم فلوراید در روز، از طریق غذا و آب برای بالغان، بی خطر می‌باشد.برگرفته از کتاب (درمان با ویتامین‌ها)

نکات طلایی سلامت دندان‌ها

با 40 نکته‌ای که از رازهای مهم حفظ سلامت دندان‌ها هستند و معمولاً دندان‌پزشکان در مطب خود فرصت و فراغتی برای گوشزد کردن آن‌ها به شما ندارند، آشنا می‌کنیم .

لااقل روزی 2 بار، اول صبح و شب، لازم است دندان‌ها مسواک زده شوند.

لااقل روزی یک بار قبل از مسواک‌زدن باید با نخ دندان حاوی فلوراید، بین دندان‌ها تمیز شوند.

هفته ای 2 تا 3 بار باید از دهان‌شویه فلوراید 2/0 درصد استفاده شود.

هفته‌ای 1 تا 2 بار باید از دهان‌شویه کلرهگزیدین 12/0 درصد استفاده شود.

افراد با ریسک بالای پوسیدگی دندان، باید هر 3 تا 4 ماه یک بار به دندان‌پزشک مراجعه کنند و افراد با ریسک کمتر، هر 6 تا 9 ماه یک بار.

افراد با ریسک بالای پوسیدگی دندان باید هر 12 تا 18 ماه یک بار از دندان‌های خود کلیشه رادیوگرافی تهیه کنند و افراد با ریسک کمتر، هر 24 تا 36 ماه یک بار.

استفاده از آدامس‌های فاقد قند پس از مصرف غذاهای حاوی ساکارز یا تنقلات به مدت 5 تا 30 دقیقه توصیه می‌شود.

استفاده از خمیر دندان‌های حاوی فلوراید مناسب و مواد ساینده کم همراه با مسواک توصیه می‌شود.

دهان‌شویه آب‌نمک ممکن است مفید باشد اما جایگزین روش‌های پیشگیری فوق‌الذکر نمی‌شود.

دندان‌های شیری کودکان تا سن 11 تا 12 سالگی باید تحت کنترل باشند و بدون حفظ فضایشان نباید آن‌ها را کشید.

کشیدن دندان‌های شیری منجر به از دست رفتن فضای دندان‌های دایمی زیرین می‌شود و نیاز به درمان‌های ارتودنسی را واجب می‌کند.

به محض رویش اولین دندان دایمی در سن 6 تا 8 سالگی باید شیارهای آن از نظر ابتلا به پوسیدگی مورد معاینه قرار گرفته و در صورت لزوم بسته شوند.

در صورتی که به صورت ژنتیکی ناهنجاری‌های دندانی یا فکی در والدین یا بستگان کودک وجود داشته باشد، بهتر است کودک از سنین 10 سالگی تحت کنترل دندان‌پزشک متخصص کودکان یا ارتودنسی قرار گیرد.

وجود فاصله بین دندان‌های شیری معمولاً طبیعی است و نباید موجب نگرانی والدین شود.

مقادیری بی‌نظمی و درهم‌رفتگی دندان‌های پایینی در سنین 8 تا 9 سالگی معمولاً طبیعی است و به مرور برطرف می‌شود.

درد نداشتن دندان‌ها الزاماً بیانگر سالم بودن آن‌ها و نداشتن پوسیدگی نیست.

در صورتی که دندانی درد شدید داشته باشد، نشان‌دهنده تخریب وسیع عاج و عصب دندان است و احتمال نیاز به درمان ریشه را مطرح می‌کند.

قسمت‌هایی از دندان که در معرض پوسیدگی بوده‌اند، در صورت بهبود بهداشت، موادمعدنی جذب می‌کنند و پوسیدگی را متوقف می‌کنند.

نواحی متوقف شده فوق‌الذکر می‌توانند رنگ جذب کنند و قهوه‌ای باشند و احتیاجی به ترمیم نیست.

هر تغییر رنگی روی سطح جونده دندان‌ها، الزاماً پوسیدگی نیست و نیاز به ترمیم ندارد.

در صورت ترمیم دندان با مواد فلزی غیرهمرنگ (آمالگام)، احتمال حساس بودن دندان به سرما و سایر محرک‌ها ظرف مدت 45 روز تا 2 ماه وجود دارد.

در صورت ترمیم دندان با مواد همرنگ، حساسیت دندان‌ها بیش از یک هفته قابل‌توجیه نیست و باید بررسی شود.

در صورتی که پس از ترمیم دندان خود احساس بلندی می‌کنید، در اولین فرصت به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.

بلندی ترمیم می‌تواند سبب حساسیت به سرما و گرما شده یا سبب شکستگی ترمیم یا دندان شود.

در مراحل اولیه پوسیدگی دندان که بیشتر به صورت حساسیت به شیرینی یا سرما نشان داده می‌شود، به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.

پس از بروز درد شدید، خودبه‌خود و شبانه که بعضاً با داروهای مسکن نیز آرام نمی‌شود، دندان نیاز به درمان ریشه پیدا می‌کند.

ظرف مدت 3 هفته پس از پایان درمان ریشه حتماً باید پانسمان با مواد ترمیمی دایمی جایگزین شود.

دندان‌های درمان ریشه شده به دلیل از دست دادن بیشتر بافت‌های خود، بسیار ضعیف شده و مستعد شکستن هستند.

پس از درمان ریشه، خوردن غذاهای سفت ممکن است سبب شکستن دندان شود.

بافت‌ها و دیواره‌های دندان درمان ریشه شده باید تقویت شود تا احتمال شکستن کاهش یابد.

درصورتی که دندان درمان ریشه شده دچار شکستگی شود، لبه آن معمولاً به زیر لثه امتداد یافته و نیاز به جراحی لثه را نیز مطرح می‌کند.

ریشه دندان‌های درمان ریشه شده در رادیوگرافی به‌صورت نوارهای سفیدی دیده می‌شوند.

این نوارهای سفید باید به صورت متراکم و یکنواخت تا نوک ریشه امتداد یافته باشد.

هر دندان درمان ریشه شده‌ای نیاز به روکش ندارد.

دندان‌هایی که درمان ریشه نشده‌اند نیز ممکن است به دلایل دیگری مانند تخریب وسیع یا زیبایی نیاز به روکش داشته باشد.

در مواردی که چند دندان در کنار هم به صورت جداگانه قرار گرفته‌اند و لازم است همه آن‌ها روکش شوند، به هیچ عنوان نباید به یکدیگر چسبانده شوند بلکه باید به صورت جداگانه روکش شوند تا امکان تمیز کردن نواحی بین دندانی و حفظ سلامت لثه‌ها میسر شود.

در صورتی که دندانی کشیده شده است، برای جایگزینی دندان از دست رفته، دو دندان مجاور ناحیه بی‌دندانی پایه گرفته شده و ناحیه وسط پر شود. به این روش که یکپارچه بوده و 3 دندان (2 دندان پایه و یک دندان وسط) متصل به هم هستند، بریج یا پل گفته می‌شود.

زیر بریج باید به وسیله نخ‌هایی که از نخ دندان ضخیم‌تر است و (سوپر فلاس(نامیده می‌شود، تمیز شود.

عبور دادن دهان‌شویه با فشار از زیر بریج به پاکسازی بیشتر کمک می‌کند.

در صورتی که دندان‌های دو طرف ناحیه بی‌دندانی سالم هستند، برای پرهیز از آسیب دیدن این دندان‌ها می‌توان به کمک ایمپلنت فضای بین دو دندان را جایگزین کرد.


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک