انواع باتری‌های قابل شارژ و نحوهٔ نگهداری صحیح از آن‌ها

امروزه اکثر تجهیزات پزشکی علاوه بر این که با برق کار می‌کنند این امکان را دارند تا در صورت لزوم از انرژی ذخیره شده در باتری استفاده کنند.

اما نگهداری صحیح باتری مخصوصاً در تجهیزات پزشکی از درجه اهمیت بالایی برخوردار است. شما در این مطلب با چند دسته از باتری‌های پرکاربرد و نحوهٔ نگهداری آن‌ها آشنا می‌شوید.

الف) باتری نیکل کادمیمNi-Cd ):)

انواع باتریهای قابل شارژ و نحوه نگهداری صحیح از آنها1

  این نوع باتری باید هرچند هفته یک بار به طور کامل شارژ و دشارژ شود. اگر این کار را انجام ندهید، به سرعت عمر باتری به دلیل آنچه که "اثر حافظه"نامیده می‌شود از کار می افتد.

"اثر حافظه " یعنی اگر شما شارژ و دشارژ کامل باتری را انجام ندهید، فقط به اندازه آخرین درصد از شارژ باقی مانده مجدداً شارژ می‌شود.

به عنوان مثال اگر 30 درصد از کل شارژ باتری تخلیه شود، فقط به اندازه 70 درصد شارژ باقی مانده مجدداً شارژ خواهد شد. اگر مرتباً این کار راتکرار کنید، 30 درصد از شارژ باتری بلااستفاده خواهد ماند و فقط به اندازه 70 درصد کارایی خواهد داشت، حتی اگر چراغ باتری در هر بار که آن را شارژمی کنید100درصد شارژ را نشان دهد، اما در واقع به اندازه 70 درصد شارژ شده است.

باتری‌های نیکل کادمیوم(NiCd)و در کل باتری‌های با ترکیب شیمیایی شامل فلز نیکل دارای نرخ تخلیه شارژ خودکاربالایی می‌باشند که در این گونه از باتری‌ها در بیست و چهار ساعت اولیه تا ده درصد شارژ تخلیه خواهد شد و الباقی شارژ با نرخی بین ده تا بیست درصد در ماه تخلیه خواهد شد ولیکن بعلت مقاومت(R)الکتریکی پایین آن‌ها می‌توانند نرخ شارژ بالایی داشته باشند.

خالی شدن شارژ خودکار (Self-discharge) :

باتری‌ها عموماً در هنگامی که مورد استفاده قرار نمی‌گیرند نیز بعلت فعالیت‌های شیمیایی که در درون آنها رخ می‌دهد ممکن است درصدی از شارژ خود را از دست بدهند که به این خاصیت تخلیه شارژ خودکار یاSelf-deschargeمی گویند. در باتری‌های غیر قابل شارژ بطور معمول در بازه زمانی یک ساله نگهداری، در دمای اتاق ممکن است بین هشت تا بیست در صد شارژ تلف شود ولیکن این نرخ تخلیه در باتری‌های شارژی بسیار بزرگ‌تر می‌باشد. گرچه ممکن است در دمای پایین‌تر از دمای اتاق در صورت کاهش فعالیت‌های شیمیایی میزان این افت انرژی بسیار کاهش یابد ولیکن سرمای مطلق ممکن است به آنها آسیب وارد آورد.

ب) باتری نیکل متال هیبرید (Ni-MH) :

  انواع باتریهای قابل شارژ و نحوه نگهداری صحیح از آنها2

این باتریها، شبیه باتری‌های نیکل کادمیم هستند، با این تفاوت که به اثر حافظه کمتر حساسند و ظرفیت بالاتری دارند.باتری‌های نیکل هیدرات(NiMH)دارای نرخ تخلیه شارژ خودکارنسبتاً بالایی می‌باشند که در دمای اتاق می‌توانند بطور متوسط بین نیم تا چهار درصد از انرژی خود را در روز از دست بدهند ولیکن همه این‌ها قبل از تخلیه شدن پنج تا بیست درصدی انرژی آنها در بیست و چهار ساعت اولیه رخ می‌دهد و این در حالیست که با بالا رفتن دما تا چهل و پنج درجه این کاهش سه برابر خواهد شد.باتری‌های نیکل هیدرات(NiMH)عموماً دارای طول عمری برابر هزار سیکل شارژ می‌باشند ولیکن با توجه به تأثیر افزایش دما بر کاهش طول عمر باتری‌ها توصیه می‌شود تا برای تضمین حفظ طول عمر در نظر گرفته شده برای آنها، باتری‌ها را در دمای اتاق (25 درجه سانتیگراد) نگاه دارید.

ج) باتری لیتیوم یونLi-ion )):

  انواع باتریهای قابل شارژ و نحوه نگهداری صحیح از آنها3

 

این باتری‌ها در برابر اثر حافظه مقاومند. در عوض مشکل این باتری‌ها این است که در صورتعدم استفاده طولانی از آنها در حالت فول شارژ، کارایی خود را از دست می‌دهند.

باتری‌های لیتیوم یونی(Li-ion)دارای نرخ تخلیه شارژ خودکاری(Self-discharge)بین پنج تا ده درصد می‌باشند که به نسبت سایر مدل‌ها از نرخ بسیار مناسبی برخوردار می‌باشند. نکته اینجاست که این گونه باتری‌ها در صورتی که کاملاً تخلیه شارژ نشوند بیشتر دوام خواهند آورد و به همین منظور در این باتری‌ها عموماً مداری به کار می‌رود که از تخلیه شدن کامل آنها جلوگیری می‌نماید تا شما را مجبور به شارژ مجدد باتری نماید ولیکن عموماً توصیه می‌شود این باتری‌ها را قبل از نیازمند شدن به شارژ مجدد شارژ نمایید تا طول عمر آنها را تضمین نمایید ولیکن اگر مجبور به نگهداری آنها در کناری می‌باشید بایستی آنها را تا چهل درصد شارژ نمایید و آنگاه نسبت به نگهداری آنها اقدام نمایید.

باتری‌های لیتیوم یونی (Li-ion) در هنگام فروش عموماً به همراه شارژ اولیه ارائه می‌شوند که سبب می‌شود آنها همواره آماده به مصرف باشند پس از خرید باتری‌های قدیمی خود داری نمایید و همچنین توجه داشته باشید که برای شارژ اولیه این باتری‌ها نبایستی آنها را کاملاً تخلیه شارژ نمود زیرا این باتری‌ها مشکل حافظه ندارند و همچنین نبایستی آنها را برای شارژ اولیه مدت طولانی به شارژ گذاشت زیرا با این که آسیبی به آنها وارد نمی‌آورد، لیکن فایده‌ای هم نخواهد داشت زیرا نرم افزار به کار رفته در تجهیزات آنها نحوه شارژ و تخلیه شارژ شدن را بدقت بررسی می‌کند و با تخلیه خودکار اندکی از انرژی مانع شارژ شدن بیش از حد آن‌ها می‌شود. همچنین از شارژ نمودن آنها در دمای نزدیک به صفر خودداری نمایید زیرا باعث از بین رفتن بسته بندی باتری و ایجاد خطر در آینده خواهد شد.

نکته:
قبل از شارژ مجدد باتری‌هایNi-cdوNi-MHمی‌بایست گهگاهی آن را بطور کامل تخلیه کنید. بدین منظورهنگام کار با دستگاه باید مستقیماً از شارژ باتری استفاده کنید و پس از پایان کار و خاموش نمودن دستگاه، جهت شارژ مجدد باتری آنرا به برق وصل کنید.

د) باتری‌های اسیدی:

این باتری‌ها در دو نوع تر و ژله‌ای در دستگاه‌های پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این باطری‌ها نیز به شارژ اولیه طولانی بین 12 تا 24 ساعت نیاز دارند اما برخلاف باتری‌های خشک به هیچ وجه نباید خالی (دشارژ) شوند. وسایلی را که از این نوع باطری‌ها استفاده می‌کنند را غیر از زمانی که نیاز به جابجایی دارند، از برق شهری جدا نکنید. اگر این باتری‌ها یک بار خالی (دشارژ) شوند کیفیت خود را از دست داده و از آن به بعد زمان شارژ شدن آنها طولانی و مدت زمان شارژ ماندن آنها نیز به شدت کاهش یافته و در اولین فرصت باید تعویض شوند. نکته دیگری که باید در نگهداری از این باتری‌ها به آن توجه شود این است که با توجه به اسیدی و تر بودن مواد داخل این باتری‌ها از صدمه خوردن بدنه این باتری باید جلوگیری شود در صورت صدمه دیدن، بلافاصله آنها را از دستگاه خارج و نسبت به تعویض آنها اقدام کنید.

محل مناسب نگهداری از باتری

اگر برای مدت طولانی از دستگاه استفاده نمی‌کنید، (یک هفته یا بیشتر) پک باتری را از دستگاه جدا کنید، (باتری کاملاً تخلیه شده باشد) باتری را در محل خشک و خنک نگهداری کنید و از قرار دادن در محیط‌های گرم، مرطوب و در معرض گرد و غبار اجتناب کنید. هرگز باتری را کنار اجسام فلزی قرار ندهید.

هرگاه دستگاه روشن است هرگز باتری اصلی را از دستگاه جدا نکنید.


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک