ارتباط با ما : info@behrazm.ir

(زمان خواندن: 11 - 21 دقیقه)

اورژانس دیابت

دیابت

دیابت بیماری شایعی است كه در حدود 6% از جمعیت دنیا به آن مبتلا میباشند. دیابت  اختلال متابولیكی است كه در صورت فقدان یا عدم تاثیر هورمون تنظیم كننده سطح گلوكز خون بوجود می آید بدون درمان سطح گلوكز خون بالا رفته و میتواند منجر به كما و مرگ گردد . اگر به طور مناسب درمان شود اكثر بیماران دیابتی یك زندگی طبیعی اما وابسته را سپری میكنند .

دیابت میتواند عوارضی همچون نابینایی ‚ اختلالات قلبی و عروقی و نارسایی كلیه را در طول زندگی به همراه داشته باشد . همچنین درمان جهت پایین آوردن سطح بالای گلوكز خون میتواند بیش از اندازه بوده و سبب هیپوگلیسمی شود كه زندگی فرد را به مخاطره میاندازد ‚ بنابراین بعنوان تدابیر فوریتهای پرستاری لازم است با علایم و نشانه های افزایش و كاهش گلوكز در خون آشنا شوید تا  روش درمان مناسب را اتخاذ بنمایید . بنابراین قانون گلوكز و انسولین ‚ فرق بین كمای دیابتیك و شوك انسولین ‚ اورژانسهای دیابت قبل از بیمارستان ‚ تشنج و مشكلات مغزی و تدابیر تنفسی مربوط به آن و حمله قلبی به عنوان یك اورژانس پزشكی مورد بحث قرار میگیرد.

دیابت در یونانی به معنی تخلیه كردن است و از نظر پزشكی به یك اختلال متابولیكی در قابلیت بدن برای متابولیزه كردن كربوهیدراتهای ساده (گلوكز خون) نسبت داده میشود و با دفع مقدار زیاد ادرار  حاوی گلوكز و  تحلیل عملكرد بدن مشخص میشود . گلوكز یا دكستروز ‚ یكی از قند های اساسی بدن ‚ همتراز با اكسیژن به عنوان سوخت اولیه در متابولیسم سلولی شمرده میشود .

مشكل اصلی در دیابت فقدان عملكرد موثر انسولین (هورمون مترشحه از پانكراس ) است و آن هورمونی است كه سلولها را قادر به متابولیزه كردن گلوكز مینماید . هورمون انسولین مترشحه از پانكراس اثرات تنظیمی مخصوصی روی بافتها و ارگانهای دیگر بدن دارد . بدون انسولین سلولها به علت عدم داخل شدن گلوكز بداخل آنها گرسنه میمانند .

نام كامل دیابت ‚ دیابت ملیتوس ( دیابت شیرین ) به حضور گلوكز در ادرار اشاره دارد. دیابت بی مزه یك شرایط نادر همراه با  ادرار  زیاد كه ناشی از فقدان ‚ هورمون تنظیم كننده غلظت ادرار ‚ میباشد. لذا در اینجا هر وقت صحبت از دیابت شود منظور دیابت ملیتوس میباشد. عدم درمان منجر به از دست دادن بافتهای بدن و مرگ میشود و حتی با مراقبت پزشكی بعضی بیماران با انواع شدید دیابت جان میسپرند.

بطور نسبی این افراد از یك تا چند عارضه بیماری را خواهند داشت. اكثر بیماران دیابتی قادرند یك زندگی طبیعی را سپری كنند اما آنها باید برای تعدیل در زندگیشان‚ بنا به مطالبه بیماری ‚ بویژه در عادتهای تغذیه و فعالیت پرهیزهایی را اعمال كنند.

انواع دیابت :

دیابت یك بیماری با دو الگوی مجزا است ‚ ممكن است در بچگی یا پیری حادث شود ولی سن معمول آن بزرگسالی است .

1 ـ دیابت نوع اول ( وابسته به انسولین ) :

اكثر بیماران قادر به تولید انسولین نیستند بلكه آنها نیاز به تزریق  انسولین جهت كنترل قند خون خود هستند . گرچه این نوع دیابت بچه ها را بیشتر تهدید مینماید ولی بنام دیابت جوانان موسوم میباشد ‚ لیكن میتواند در مراحل بعدی زندگی توسعه یابد . بیماران دیابت نوع اول افرادی هستند كه مشكلات و صدمات ارگانی از قبیل نابینایی ‚ نارسایی كلیه و اختلالات عصبی دارند .

2 ـ دیابت نوع دوم ( غیر وابسته به انسولین ) :

بطور معمول در اواخر مراحل زندگی رخ میدهد بطویكه تولید انسولین آنها كافی نمیباشد . در بعضی موارد انسولین از نظر مقدار كافی است ولی از حیث عملكرد موثر نیست . گرچه بعضی از بیماران دیابتی غیر وابسته به انسولین نیازمند انسولین تزریقی هستند ولی اكثرا میتوانند با رژیم غذایی و یا داروهای خوراكی درمان شوند مثل كلر پروپاماید (Chlorpropamide Diabinase) ‚ تولبوتاماید (Tolbutamide Orinase)  و گلیبوراید (Glyburide Micronase) . این داروها پانكراس را برای تولید بیشتر انسولین و پایین آوردن سطح گلوكز خون تحریك میكنند . این داروها در بعضی موارد منجر به هیپوگلیسمی میشوند بخصوص در مواردی كه بیمار از فعالییت بیشتری برخوردار میباشد .

بیماران هیپو گلیسمی ‚ سطح پایین و غیر طبیعی از گلوكز خون را دارا میباشند. دیابت غیر وابسته به انسولین دیابت بزرگسالان نامیده میشود علاوه بر آن بعضی بیماران غیر وابسته به انسولین ممكن است وابسته به انسولین گردند.

هر دو نوع دیابت خطرات یكسانی دارند گرچه كنترل دیابت نوع دوم آسانتر است. بنابراین هر دو نوع دیابت روی بافتها و عملكرد های بدن اثر میگذارند مگر اینكه مكانیسم گلوكز تنظیم شود بهرحال تدابیر درمانی را نیازمندند.

دیابت به عنوان یك مشكل اتو ایمون در نظر گرفته میشود و بدون اغراق  بافتهای حساس شده بدن را تخریب مینماید.

قوانین گلوكز و انسولین :

گلوكز منبع بزرگی از انرژی برای بدن محسوب میشود و همه سلولها برای عملكرد مناسب به آن نیازمندند . بعضی سلولها مثل مغز بدون گلوكز عملكرد خود را از دست میدهند . یك ذخیره ثابت و پایدار از گلوكز ‚ مثل اكسیژن برای مغز مهم است . بدون گلوكز یا با سطوح  خیلی پایین آن سلولهای مغزی آسیب دایمی می بینند . علاوه بر مغز حضور انسولین جهت ورود گلوكز به داخل سلول و متعاقب آن انجام فعالیتهای سلولی الزامی است به همین دلیل انسولین بعنوان كلید سلولی خوانده میشود . بدون انسولین ‚گلوكز حاصل از غذا به تدریج در خون بالا میرود تا جایی كه به بیش از سطح واقعی خود میرسد كه به این حالت هایپر گلیسمی گفته میشود .سطح گلوكز خون  200 میلی گرم در دسی لیتر یا بیشتر ویا دو برابر مقدار معمولی  ( 80 ـ 120 ) میرسد كه گلوكز اضافی از طریق كلیه دفع میگردد كه این فرایند احتیاج به مقادیر زیاد آب دارد .

از دست دادن آب به مقدار زیاد دلیلی بر نشانه های كلاسیك دیابت كنترل نشده  “ 3Ps“ میباشد .

پلی یوریا : ادرار فراوان و مكرر

پلی دیپسی : نوشیدن فراوان مایع یا جبران تشنگی مداوم ( ثانویه به از دست دادن آب بدن )

پلی فاژیا : پر خوری ناشی از گرسنگی سلولی ( گاهی وقتها دیده میشود ) .

بدون عرضه گلوكز برای مصارف انرژی ‚ بدن از تمامی منابع سوختی كه اكثر آن را چربی تشكیل میدهد  استفاده میكند.     

متاسفانه وقتی چربی به عنوان منبع انرژی مورد استفاده قرار میگیرد مواد شیمیایی مثل كتون و   اسیدهای چرب تولید شده و در خون و بافتها افزایش می یابند . برخی كتونها میتوانند شرایط خطرناكی مثل اسیدوز را ایجاد كنند .

نوعی از اسیدوز در بیماران دیابتی كنترل نشده ‚ دیده میشود كه كتو اسیدوز دیابتیك نام دارد و در  افزایش این اسیدها  با عدم حضور انسولین قابل دسترس دیده میشود .

علایم و نشانه های كتو اسیدوز شامل :

تهوع ‚ درد شكم ‚ نوعی تنفس سریع و عمیق ( تنفس كاسمال ) .

وقتی سطح اسید ها خیلی بالا میرود سلولهای شخص عملكرد خود را از دست میدهند . اگر بیمار مایعات و انسولین  دریافت نكند متابولیسم چربی برنگشته و از گلوكز به عنوان منبع انرژی استفاده نمیشود لذا كتواسیدوز پیشرفت مینماید و بیمار به طرف كاهش سطح هوشیاری‚ كومای دیابتیك و مرگ پیش میرود.

اكنون دیابت ملیتوس به شرط پیكیری مداوم قابل درمان است. در این حالت ویژه باید تعادل ثابتی بین نیاز بیمار به گلوكز  با انسولین عرضه شده قابل دسترس بوجود آید كه این امر توسط تستهای خون و ادرار انجام میشود. در گذشته بیماران بیشتر  ازنظر وجود گلوكز و استون در ادرار بررسی میشدند. استون یكی از انواع كتونها میباشد كه وجود آن در ادرار نشانگر حضور كتون در خون است.

اما عدم رویت آن در ادرار به معنای عدم وجود كتون در خون نمی باشد. اكنون اكثر مردم سطح گلوكز خون خود را با استفاده از یك واحد خودكار  كنترل قند خون اندازه گیری میكنند.

این فرایندی ساده و مناسب است بطوریكه یك قطره ازخون سر انگشت را بر روی یك قطعه نازك كاغذ شیمیایی قرار میدهند  كاغذ تغییر رنگ داده و با یك چارت رنگی مقایسه میشود و بدین ترتیب گلوكز تقریبی خون مشخص میشود كه بر حسب میلی گرم در دسی لیتر است. بخاطر داشته باشید كه سطح گلوكز خون  برابر با  120 ـ 80 میلی گرم در دسی لیتر میباشد. بیماران همچنین میتوانند از وسیله دیگری بنام كیت خودكار قند خون استفاده كنند كه این دستگاه كوچك دارای نوارهای استاندارد و سوزنهای ظریفی جهت سوراخ كردن سر انگشت میباشد. پس از قرار دادن قطره خون بر روی نوار ویژه آن را در قسمت ورودی نوار ‚ تعبیه شده بر روی دستگاه ‚ گذاشته و بطور دیجیتالی مقدار گلوكز خون بر روی صفحه نمایان میشود.

كومای دیابتیك و شوك انسولین :

دو حالت متفاوت میتواند راهنمای اورژانسهای دیابت باشد:

1ـ كومای دیابتیك ( افزایش گلوكز خون  یا  هایپرگلیسمی )

2ـ  شوك انسولین ( كاهش گلوكز خون  یا هایپوگلیسمی )

علامتها و نشانه های این دو حالت میتواند كاملا شبیه به هم باشد. بطور مثال ‚ تلو تلو خوردن (گیجی) و تظاهرات مستی  با  بی توجهی كامل.

ویژگی های اختصاصی فوریتهای دیابتی :

تاریخچه كومای دیابتی ، شو ك انسولین

دریافت مواد غذایی : زیاد یا ناكافی

میزان انسولین : زیاد یا ناکافی

شیوع : تدریجی یا سریع در عرض چند دقیقه

پوست : گرم و خشك یا رنگ پریده و مرطوب

عفونت: شایع یا بندرت

دستگاه گوارش :

تشنگی : وجود دارد یا وجود ندارد

گرسنگی : وجود ندارد یا وجود دارد

تهوع : شایع یا بندرت

دستگاه تنفس :

تنفس : گرسنگی هوا ، طبیعی یا سریع

بوی تنفس : شیرین/ میوه یا طبیعی

دستگاه قلب و عروق :

فشار خون : پایین یا طبیعی

نبض : تند و ضعیف یا طبیعی یا  تند  پر

دستگاه عصبی :

سردرد : وجود ندارد یا وجود دارد

هوشیاری : بیقراری بسمت كوما یا تحریك پذیری ‚ گیجی ‚كوما

ادرار :

قند : دارد یا ندارد

استون : دارد یا ندارد

درمان، تدریجی در عرض 6 تا 12 یا فوری بعد از ساعت بدنبال دارو درمانی ،دادن گلوكز و دریافت مایع توجه داشته باشید ارزیابی شما نباید مانع اقدامات فوری شود. در چنین موارد اضطراری اقدامات سریع برای بیمار ارزشمند است  با آكاهی از موارد خطیر شما قادر به درمان سریع و موثر هستید.

كومای دیابتی :

كومای دیابتی یك وضعیت كاهش سطح هوشیاری است كه ناشی از علل متعددی همچون كتواسیدوز ‚ دهیدراتاسیون ( بعلت دفع زیاد ادرار ) و هایپرگلیسمی میباشد. بالا بودن قند خون همیشه تنها علت كومای دیابتی نیست بلكه در مواردی ناشی از آن است.

كومای دیابتی در بیمارانی دیده میشود كه تحت درمان قرار ندارند و یا  انسولین كافی نمیگیرند یا بطور قابل ملاحظه ای پر خوری میكنند. معمولا كتو اسیدوز ازچند ساعت تا چند روز ادامه پیدا میكند.

بیمار ممكن است سرانجام با علایم زیر دچار كوما شود :

  • گرسنگی هوا با علامت تنفسهای كاسمال
  • دهیدراتاسیون با علایم پوست گرم و خشك و چشمان گود رفته
  • بوی شیرین یا بوی میوه در تنفس ناشی از كتون
  • نبض تند و ضعیف ( نخی شكل )
  • فشار خون طبیعی یا هایپو تنشن خفیف
  • درجات متغیر كاهش سطح هوشیاری

شوك انسولین :

در شوك انسولین مشكل هیپوگلیسمی مطرح است. وقتی كه سطح انسولین خون بالا باشد گلوكز به سرعت از خون وارد سلولها میشود. كاهش سطح گلوكز خون باعث میشود كه گلوكز كافی به مغز نرسد ‚ اگر كاهش سطح گلوكز خون ادامه یابد باعث كاهش سطح هوشیاری و آسیبهای دایمی مغز میشود.

شوك انسولین زمانی رخ میدهد كه بیمار یكی از شرایط زیر را داشته باشد:

  • انسولین خیلی زیاد گرفته باشد
  • انسولین مناسب گرفته باشد ولی غذای كافی نخورده باشد
  • فعالیت بدنی یا ورزش شدید انجام داده باشد

شوك انسولین همچنین ممكن است بدنبال استفراغ ایجاد شود. علیرغم انسولین مناسب گاهی شوك انسولین ممكن است بدنبال عوامل زمینه ساز غیر مشخص ایجاد شود.

بچه های دیابتی درمان خاصی دارند اول اینكه آنها به خاطر فعالیت بیشترشان‚ بویژه بعد از تزریق انسولین لازم‚ سریعتر از بالغین گلوكز مصرف میشود.

دوم اینكه آنها همیشه نمی توانند تغذیه مناسب و برنامه ریزی شده داشته باشند  در نتیجه  شوك انسولین در بچه ها بیشتر و شدیدتر از بالغین است.

شوك انسولین خیلی سریعتر از كومای دیابتی ایجاد میشود‚ در بعضی موارد در عرض چند دقیقه رخ میدهد.

هایپوگلیسمی میتواند با علایم و نشانه های زیر همراه باشد :

  • تنفسهای سریع و عمیق یا طبیعی
  • پوست رنگ پریده و مرطوب
  • تعریق
  • سرگیجه ‚ سردرد
  • نبض تند
  • فشار خون طبیعی یا كمی بالا
  • رفتار پرخاشگرانه ‚ گیجی و لتارژی
  • اضطراب
  • گرسنگی
  • غش یا كوما
  • ضعف یك نیمه بدن

شوك انسولین و كومای دیابتی باعث كاهش سطح هوشیاری و در مواردی مرگ میشود. اما درمان آنها متفاوت است. كومای دیابتی یك وضعیت پیچیده متابولیك است كه معمولا به تدریج ایجادشده و تمام اندامهای بدن را گرفتار میكند. تصحیح این وضعیت نیاز به ساعتها مراقبت عالی بیمارستانی دارد.

شوك انسولین یك وضعیت حاد است كه به سرعت ایجاد میشود.  یك بیمار دیابتی كه دوز مناسب انسولینش را گرفته و ناهار نخورده‚ ممكن است قبل از شام دچار شوك انسولین شود. این وضعیت با دادن گلوكز دقیقا با همان سرعت اصلاح میشود‚ بدون اینكه آسیبهای دایم مغزی ایجاد شود.

اغلب افراد دیابتی بیماری خود را میشناسند و درمان میشوند با این حال موارد اضطراری باز هم اتفاق می افتد.

علاوه بر این نكته ای كه همیشه باید مد نظر قرار گیرد این است كه كومای دیابتی یا شوك انسولین ممكن است خاموش و بدون درد ایجاد شود و تنها علامت آنها شاید فقط یك احساس ناخوشایند باشد.

دیابت و الكلی ها :

گاهی بیماران كومای دیابتی یا شوك انسولین به نظر میرسد كه مست باشند ‚ بخصوص اگر دچار تصادف با وسیله نقلیه  و یا حادثه شده باشند. اینها كه توسط پلیس و با  “ تانك مست “ مشخص میشوند میزان بالای مرگ ومیر را دارا میباشند. در چنین مواقعی یك پلاك گردنبند یا دستبند و یا كارت مخصوص بیماران دیابتی به نجات آنها كمك میكند. اغلب موارد فقط یك آزمایش قند خون در سر صحنه یا در بخش اورژانس مشكل اصلی را مشخص میكند. در بعض سیستمهای فوریتهای پزشكی افراد آموزش دیده قادر هستند در سر صحنه آزمایش قند خون را انجام دهند‚ در غیر این صورت در هر بیمار با كاهش سطح هوشیاری باید هایپوگلیسمی مد نظر باشد در مواردی دیابت و الكلیسم ممكن است با هم وجود داشته باشد ولی شما باید مراقب علایم مشابه مسمومیت حاد الكل و اورژانسهای دیابت باشید. همینطور هایپو گلیسمی و ضربه سر نیز میتواند تواما وجود داشته باشد.

اقدامات درمانی فوری :

شما باید سوالات زیر را از هر بیمار دیابتی بپرسید :

ـ آیا شما انسولین یا  قرص كاهنده قند خون  استفاده میكنید ؟

ـ آیا امروز  دوز  انسولین یا  قرص  معمول  خود  را  مصرف  كرده اید ؟

ـ آیا امروز به مقدار طبیعی غذا خورده اید ؟

ـ آیا امروز بیماری ‚ استرس یا فعالیت بدنی داشته اید ؟

بیماریكه غذا خورده اما انسولین مصرف نكرده  احتمالا دچار كتو اسیدوز دیابتی میشود. اگر بیمار انسولین گرفته اما غذا نخورده‚ مشكل احتمالی شوك انسولین است. یك بیمار دیابتی اغلب نسبت به اشتباهات شناخت دارد. اگر بیمار تفكر یا تكلم واضح ندارد ( یا بیهوش است ) این سوالات را از یكی از اعضای خانواده بپرسید.

گام اول در درمان بیمار ارزیابی باز بودن راه هوایی است اگر بیمار نفس نمی كشد و یا به سختی تنفس میكند‚ راه هوایی را باز نموده و تنفس مصنوعی بدهید. كنترل راه هوایی را بعنوان یك اقدام حمایتی همچنان ادامه دهید. در حالیكه همكار شما علایم حیاتی و شرح حال میگیرد ‚ یك معاینه فیزیكی و ارزیابی دقیق از بیمار بعمل آورید.

هنگام ارزیابی یك بیمار مشكوك به دیابت ‚ بررسی كنید آیا علامت ویژه فوریتهای پزشكی شامل كارت شناسایی‚ گردنبند و یا دستبند دارد. هر یك از اینها به شما در شناسایی بیمار دیابتی كمك میكند. بهر حال بخاطر داشته باشید‚ فردی كه دیابت دارد به این معنی نیست كه دیابت علت مشكل فعلی اوست. او ممكن است دچار سكته قلبی‚ سكته مغزی یا سایر مشكلات شده باشد. به همین دلیل باید همیشه یك بررسی دقیق و كامل بر اساس اصولABCDانجام دهید.

از سابقه درمانی بیمار اطلاعاتی بدست آورید بدین منظور میتوانید از بیمار یا اعضای خانواده او در مورد آخرین وعده غذایی و دوز انسولین مصرف كرده‚ سوال كنید.

در گذشته EMTs(نوعی سرویس خدمات فوریتی ) توصیه میكرد مقداری ژل گلوكز یا قرص گلوكز از راه دهان یا زیر زبانی به بیمار بیهوش بدهید‚ از این طریق مقدار خیلی كمی قند واقعا جذب میشود ولی در واقع خطرات خفگی یا آسپیراسیون مایع بداخل ریه ها مهمتر از فواید جزیی آن است. بنابراین اگرچه دادن قند در بیماران دیابتی كه دچار كاهش سطح هوشیاری شده اند خیلی مهم است ولی نباید به هیچ وجه چیزی از راه دهان به یك بیمار بیهوش داده شود. حتی اگر مشكوك به شوك انسولین باشید‚ این بیماران نیاز به گلوكز وریدی دارند و شما مجاز به دادن آن هستید.

مسؤلیت شما در این مواقع رساندن بیمار به بیمارستان یا جایی است كه امكان انجام این امور میسر باشد.

اگر شما تنها هستید ولی میدانید كه بیمار بیهوش دیابت دارد باید با استفاده از علایم و نشانه ها تشخیص دهید كه مشكل كومای دیابتی یا شوك انسولین است. بهر صورت این بررسی نباید مانع اقدامات درمانی و انتقال بیمار شود. اولین تفاوت قابل مشاهده نحوه تنفس بیمار است. در كومای دیابتی تنفسها عمیق و بلند‚ و در شوك انسولین طبیعی یا سریع است. در هر صورت بیمار دیابتی كه بیهوش است و تشنج دارد بیشتر به نظر می آید كه در شوك انسولین باشد و ممكن است بعد از حمله تنفسهای عمیق و بلند داشته باشد.

بخاطر داشته باشید كه ممكن است دیابت تشخیص داده نشده  در هر بیمار بیهوش وجود داشته باشد. اگر وسایل لازم جهت آزمایش قند خون داشته باشید‚ میتوانید در بیماران با كاهش سطح هوشیاری‚ زمینه دیابت را مشخص كنید و در صورت عدم دسترسی به این وسایل درمان این بیماران همانند سایر افراد بیهوش است. اقدامات حیاتی بخصوص كنترل راه هوایی را انجام داده و بیمار را به یك مركز درمانی منتقل كنید در آنجا وجود یا عدم وجود دیابت بسرعت تشخیص داده میشود.

تجویز گلوكز خوراكی :

گلوكز خوراكی بصورت یك ژل است كه وقتی در دهان قرار میگیرد‚ حل میشود. در نوع خمیر دندان آن هر تیوب حاوی یك دوز است. اسامی تجاری این ژلInsta– Glucose Glutoseاست.

ژل گلوكز كه باعث افزایش قند خون میشود‚ در بیماران دیابتی تحت درمان دارویی‚ در صورت كاهش سطح هوشیاری داده میشود.  موارد منع مصرف در بیمارانیكه فاقد قدرت بلع هستند یا بیماران بیهوش بدلیل آسپیراسیون احتمالی میباشد. گلوكز خوراكی اگر بدرستی تجویز شود بجز خطر آسپیراسیون در بیماران فاقد بلع عارضه جانبی ندارد. در یك بیمار هوشیار (حتی  كانفیوز  )كه واقعا هم به گلوكز نیاز نداشته باشد مضر نخواهد بود مطابق همیشه‚ با پوشیدن دستكش قبل از قرار دادن هر چیزی در داخل دهان بیمار اطمینان كامل را كسب نمایید.

بعد از اینكه برای شما مسلم شد كه بیمار هوشیار است و قادر به بلعیدن میباشد‚ محتویات تیوب را بطور كامل بر روی یك سوم انتهایی قطعه زبانه آزاد مالیده وسپس آنرا بر روی غشای مخاطی بین لثه و گونه قرار دهید. به محض اینكه ژل حل شد و یا سطح هوشیاری بیمار كاهش یافت یا دچار حمله صرع شد باید قطعه زبانه آزاد را خارج كنید .

ارزیابی مجدد بیمار مرتبا و بطور منظم بعد از دریافت قند باید انجام گیرد حتی اگر پیشرفت سریع در وضعیت بیمار دیده شود. مشكلات راه هوایی و كاهش ناگهانی هوشیاری یا صرع را مورد مشاهده قرار دهید. امكانات انتقال سریع بیمار به بیمارستان را مهیا كنید و هرگز انتقال بیمار را به دلیل دادن قند خوراكی به تاخیر نیاندازید.

بیمار با شوك انسولین ( شروع سریع كوما ‚ هایپو گلیسمی ) فورا به قند احتیاج دارد و یك بیمار در كومای دیابتی ( اسیدوزیس  كم آبی‚ هایپر گلیسمی ) نیاز به انسولین یا تركیب مایع درمانی وریدی و احتمالا داروهای دیگر دارد. این بیماران نیازمند انتقال سریع به بیمارستان جهت درمان مناسب طبی هستند.

برای بیماران هوشیار در شوك انسولین‚ پروتكل یا دستور پزشكی توصیه شده ‚ معمولا چند حبه قند میباشد. شكر ‚ شربت ‚ عسل ‚ شكلات ‚ آبمیوه ( كه با شكر شیرین شده باشد ) در صورت دسترس بودن ژل قندی دهانی یا نوشابه ملایم شیرین نیز مورد استفاده قرار میگیرد . اینها معمولا علایم و واكنشهای بیمار را در عرض چند دقیقه برمیگردانند. از دادن قند زیادی نگران نباشید. اغلب  یك بسته كامل شكلات یا یك لیوان از یك نوع آبمیوه مورد نیاز است. هرگز از نوشابه بدون شكر ( بدون قند ) ویا با ساخارین یا دیگر تركیبات شیرین كننده مصنوعی  استفاده نكنید چرا كه قند آنها كم و غیر موثر هستند. به یاد داشته باشید اگر بیمار بعد از دریافت قند‚ پاسخ مناسب داد هنوز به درمان تكمیلی و اضافی نیازمند است‚ بنابراین انتقال به بیمارستان همچنان ضرورت دارد.

 

مراقبت از افراد مسن :

شاید با یك بیمار مسن كه دیابت تشخیص داده نشده دارد مواجه شوید. این بیماران اظهار می كنند كه مدت طولانی احساس راحتی نداشتند اما هرگز به پزشك مراجعه نكردند. یك بیمار با دیابت تشخیص داده نشده یا بیماری كه توصیه های پزشك خود را نادیده گرفته‚ ممكن است زمانی دیده شود كه با  115 تماس بگیرد. زخمهای بهبود نیافته‚ نابینایی و نارسایی كلیه دیگر عوارضی هستند كه با دیابت كنترل نشده یا كنترل شده ضعیف همراه هستند. بنابراین شما باید در ابتدا پس از ارزیابی   درمان طبی را‚ جهت بیمار مسنی كه ممكن است بهر حال وضعیتش نادیده گرفته شود‚ پیشنهاد كنید همانطور كه شما یك تاریخچه ساده از بیمار می گیرید از بیمار بپرسید كه آیا متوجه افزایش در مورچه های حمام مخصوصا در اطراف توالت شده اید. مورچه ها قند را دوست دارند و وجود آنها نشاندهنده وجود قند در ادرار میباشد. پس تجمع مورچه ها در اطراف توالت میتواند بیانگر وجود قند در ادرار و افزایش قند خون و احتمال دیابت باشد؟!

وقتی كه هرگونه شك وتردید درباره این موضوع وجود دارد كه آیا یك بیمار هوشیار با بیماری دیابت‚ دچار شوك انسولین یا كومای دیابتیك است‚ عملكرد مهم درمانگر  در مورد دادن قند دچار خطا خواهد شد حتی اگر بیمار دچار كتواسیدوز دیابتیك باشد.

شوك انسولین درمان نشده‚ در حالت عدم هوشیاری میتواند بسرعت منجر به بروز علایم صدمه مغزی یا مرگ شود و در مقایسه با كتواسیدوز دیابتی یك وضعیت حیاتی همراه با احتمال بروز مشكلات دایمی وجود دارد. از این جهت مقدار قندی كه بصورت تیپیك به این دسته از بیماران داده میشود‚ كه بسیار غیر محتمل تر است كه در كتواسیدوز دیابتیك باشند‚ بطور واضحی اشتباه میشود و در موارد تردید نتایج طبی باید كنترل شوند.

 

عوارض دیابت :

دیابت یك بیماری سیستمیك است كه بر روی تمامی بافتهای بدن اثر میگذارد مخصوصا بر روی كلیه ها‚ چشمها‚ شریانهای كوچك و اعصاب محیطی‚ بنابراین ممكن است از شما خواسته شود كه جهت درمان بیمار با عوارض مختلف دیابت اقدام كنید از قبیل بیماری قلبی‚ اختلالات بینایی‚ نارسایی كلیه‚ زخم یا عفونت پاها و انگشتان پا. غیر از حمله قلبی سایر موارد خیلی جنبه فوریتی ندارند. توجه داشته باشید كه دیابت یك عامل خطر بزرگ برای بیماران قلبی عروقی محسوب میشود. افراد با بیماری دیابت همواره در خطر حمله قلبی هستند بویژه بیماران مسن حتی اگر علایم كلاسیك از قبیل درد سینه را نداشته باشند.

 

حملات صرع :

گرچه حملات صرع بندرت زندگی فرد را تهدید میكنند ولی توجه داشته باشید كه در ضمن بسیار جدی هستند. حتی در بیماران دارای تارخچه امراض مزمن ‚ صرعها ممكن است كوتاه یا طولانی باشند. صرع در اثر تب‚ عفونت‚ مسمومیت‚ كاهش قند خون  تروما  یا هایپوكسی ایجاد میشود. همچنین صرعهای ایدیوپاتیك ( باعلل ناشناخته ) در كودكان گاها بروز مینماید. گرچه صرعهای كوتاه  مضر نیستند ولی شاید بیانگر خطرات زیاد و موقعیتهای تهدید كننده زندگی باشند. از آنجا كه صرع میتواند بدنبال صدمه سر ( ضربه مغزی ) ایجاد شود‚ تروما بعنوان یك علت مورد توجه میباشد. در بیماران دیابتی‚ هایپوگلیسمی همواره باید مورد توجه قرار داده شود.

مراقبتهای طبی اورژانسی صرع شامل اطمینان از باز بودن راه هوایی و قرار دادن بیمار به پهلو در صورتیكه احتمال صدمه نخاعی وجود نداشته باشد. كوشش نكنید كه هر چیزی را در دهان بیمار قرار دهید ( مگر مثلا  قطعه گاز گرفتنی  و ایروی دهانی ) از آماده بودن وسایل ساكشن جهت موارد استفراغ اطمینان حاصل كنید. اگر  بیمار  سیانوتیك است  یا  علایم تنفس  ناكافی را نشان  می دهد وسایل تهویه مصنوعی  را  مهیا كنید و سعی در قرار دادن آن بنمایید .

 

وضعیت مغزی تغییر یافته :

گرچه این وضعیت  اغلب بعنوان عوارضی از دیابت مطرح میشود ولی ممكن است بدنبال موقعیتهای مختلف از قبیل مسمومیت‚ بخشی از حالت پس از صرع‚ عفونت‚ صدمه مغزی و كاهش میزان اكسیژن خون بوجود آید.

ابتدای درمان طبی   اورژانسی در  وضعیت مغزی  تغییر  یافته (Altered MentalStatus) با اطمینان از باز بودن راه هوایی آغاز میشود. جهت تنفس مصنوعی و ساكشن ترشحات در موارد استفراغ بدون درنگ آماده باشید.

 

تدابیر راه هوایی :

بیماران با وضعیت مغزی تغییر یافته بویژه آنهایی كه مشكلاتی در بیدار شدن دارند ( به سختی بیدار میشوند ) در خطر از دست دادن  رفلكس  بلع  هستند.

بنابراین چنین  بیـمارانی نمی توانند اجسام خارجی را به دهانشان برگردانند و زبان در آنها اغلب شل شده و راه هوایی بسته میشود. بنابراین شما باید با دقت راه هوایی بیماران هایپو گلیسمی‚ كومای دیابتی یا عوارض دیابت مثل حملات یا صرع را كنترل كنید. بیمار را به پهلو قرار داده و ازدسترسی و آماده بودن دستگاه ساكشن اطمینان حاصل كنید.


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک