(زمان خواندن: 2 - 4 دقیقه)

الگوی بهره وری دربهداشت ودرمان (4)

سیدعلیرضاخبازقانع

مجموعه مقالات الگوی بهره وری دربهداشت و درمان که همگام با ابلاغ طرح نهضت بهره وری در بهداری نیروی زمینی سپاه، ازابتدای سال جاری درفصلنامه درج گردیده است، سعی داردرویکردهای مختلف در بهره وری مراکزدرمانی را به شمامعرفی نماید.

درمقالات درج شده ازاین مجموعه درسه شماره قبلی، بهره وری ازچشم اندازقرآن وروایات، بهره وری درسیاست های کلان کشوری، مفهوم نظری بهره وری ورابطه بهروری وسود، ضرورت تعیین وبهره گیری ازشاخص ها وویژگی های یک شاخص موردبحث واقع وشاخص های عملکردی وجایگاه آن دربهره وری بیمارستان بیان و میزان مرگ ومیرناخالص به عنوان یک شاخص کیفی معرفی گردید.

همچنین دررویکردی جامع نگربه بهره روی، بهره وری نیروی انسانی به عنوانعنوان یکی ازاثربخش ترین مؤلفه‌های تاثیرگذاربر بهره وری تشریح وزوایای مختلف اندازه گیری آن دریک مرکزدرمانی بیان وشاخص های رقابت پذیری با نگاه به الگوی محاسبه بهره وری نیروی انسانی درصنعت ارائه گردید.

الف- شاخص بهره وری هزینه کارکنان که ازتقسیم تولید ارزش افزوده به هزینه جبران خدمت کارکنان به دست می‌آید.

ب- شاخص بهره وری نیروی کارکه ازتقسیم تولید ارزش افزوده به تعداد کارکنان به دست می‌آید.

واحد این شاخص‌ها ریال بوده ومیتواندبراساس نفرسال، نفرماه، نفرروزونفرساعت استخراج گردد. این شاخص‌ها نشان خواهد هر یک ازکارکنان چقدر ارزش افزوده تولید نموده ویابه ازای یک واحد ریالی جبران خدمات پرداخت شده چه میزان ارزش افزوده ایجاد شده است.

برای تشریح این شاخص‌ها ارزش افزوده اقتصادی (Econimic Value Added) به عنوان راهی جهت اندازه گیری بهره وری نیروی انسانی تعریف گردید.

دراین شماره ازمقاله به نحوه محاسبه ارزش افزوده اقتصادی وجایگاه آن دربهره وری درمراکزبهداشتی ودرمانی پرداخته خواهدشد.

روش‌های محاسبهEVA:

EVA= (r - c) × Capital

EVA= (r × Capital) - (c × Capital)

EVA= NOPAT - (c × Capital)

نرخ بازده سرمایه:r

نرخ هزینه سرمایه:c

سرمایه:Capital

سود خالص عملیاتی پس از مالیات:NOPAT

r:نرخ بازده سرمایه(r =NOPAT/capital)

NOPAT: سود خالص عملیاتی پس از مالیات

هزینه کاهش ارزش موجودی‌ها +)صرفه‌جوئی مالیاتی هزینه بهره - هزینه بهره(+ سود خالص+حسابداری پس از کسر مالیات + هزینه معوق + هزینه مزایای پایان خدمت کارکنان + هزینهمطالبات مشکوک‌الوصول + هزینه کاهش ارزش سرمایه‌گذاری‌ها

سرمایهCapital

ذخیره کاهش ارزش سرمایه‌گذاری‌ها + ذخیره کاهش ارزش موجودی‌ها + بدهی‌های بهره‌دار +جمع حقوق صاحبان سهام + (هزینه‌های پرداختنی) بدهی بابت هزینه‌های معوق + ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان + ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول 

نرخ هزینه سرمایه‌ای:c

منابع تأمین مالی که مشمول هزینه سرمایه‌ای هستند شامل:

الف) بدهی‌های بهره‌دار

ب) اوراق قرضه منتشره

ج) سهام عادی

د) سایر مشتقات حقوق صاحبان سهام

شایان ذکراست محاسبات فوق نیازبه سیستم مالی نوین ومبتنی برحسابداری تعهدی بوده که با توجه به روش‌های حسابداری رایج دربیمارستان ها، این امرنیازمند اصلاحات ساختاری دربخش مالی خواهدبود.

درتبیین جایگاه الگوی محاسبه ارزش افزوده اقتصادی درشناسایی بهره وری مراکزبهداشتی ودرمانی می‌توان به مواردزیراشاره نمود.

الف- شناسایی تولید ارزش افزوده توسط گروه‌های شغلی مختلف دریک بیمارستان (پزشکان، پرستاران، ...)

ب- رسیدن به نقطه قابل اتکا درقیمت تمام شده خدمات

ت- بهره گیری به عنوان زیرساخت پیاده سازی بودجه ریزی عملیاتی

درپایان با توجه به رهنمودهای مقام معظم رهبری درپیاده سازی سیاست‌های ابلاغی الگوی اقتصادمقاومتی وتاکید ایشان براصل بهره وری به عنوان یکی ازمبانی شاخص درآن، جای داردمدیران ارشد بهداشت ودرمان با برگزاری همایش‌های تخصصی وبررسی چالش‌های فراروی مراکزبهداشتی درمانی درارتقای بهره وری، ابعادمختلف پیاده سازی الگوی اقتصاد مقاومتی دربهداشت ودرمان را تبیین نمایند.

منابع:

1- بررسی رابطه بینEVAو بازده واقعی سهام در بورس اوراق بهادار تهران، فتح الهی، افشین؛ پایان‌نامه کارشناسی ارشد؛ دانشگاه تهران

2-آشنایی با برخی مفاهیم اساسی حسابداری مدیریت،M. Shinder and D. McDowell، ترجمه صدیقی،روح الله


مقالات پزشکی تصادفي