برداشت فشار در پنوموتوراکس ساده (Simple Pneumothorax) و هموتوراکس با سوزن

پنوموتوراکس ساده (پنوموتوراکس بسته) هنگامی رخ می‌دهد که بافت ریه از هم گسیخته شده و هوا به فضای جنب نشت می‌کند. اگر چه یک زخم خارجی و احتمالاً نافذ ممکن است وجود داشته باشد. اما ارتباطی بین فضای جنب و اتمسفر وجود ندارد. فشار درون قفسه سینه از فشارهای بازدمی طبیعی تجاوز نمی‌کند و جابه جایی مدیاستن همراه با آن وجود ندارد. با تجمع هر چه بیشتر هوا در فضای جنب، ریه‌ها بر روی هم می‌خوابند. با روی هم خوابیدن ریه، حبابچه‌ها نیز بر روی هم خوابیده (آتلکتازی) و در خونی که از قسمت‌های روی هم خوابیده می‌گذرد، تبادل اکسیژن و دی اکسیدکربن انجام نمی‌شود. با روی هم خوابیدن بیشتر و بیشتر حبابچه‌ها، این وضعیت که عدم تطابق پرفوزیون/تهویه نام دارد، واضح‌تر شده و سطح اکسیژن خون شروع به افت می‌کند (هیپوکسمی). این مسئله به زودی حیات را به مخاطره می‌اندازد، به ویژه اگر صدمات همراه یا شوک نیز وجود داشته باشد.

  برداشت فشار در پنوموتوراکس ساده Simple Pneumothorax و هموتوراکس با سوزن1

پنوموتوراکس باز (Open Pneumothorax)

پنوموتوراکس باز اکثراً در برخوردهای نظامی، هنگامی که یک گلوله پر سرعت، زخم بزرگی در قفسه سینه ایجاد می‌نماید (معمولاً زخم خروجی) رخ می‌دهد. این از هم گسیختگی جدار سینه به عبور آزادانه هوا بین اتمسفر و فضای جنب منجر می‌شود. با حرکت سینه به طرف خارج و پایین رفتن دیافراگم  حین دم. هوا به درون زخم کشیده می‌شود. فشار درون قفسه صدری افت کرده و هوا با فشار به طرف حفره ایجاد شده در سینه حرکت می‌کند. این مسئله بافت ریه را جابه جا کرده و موجب روی هم خوابیدن آن می‌شود و در نتیجه فضای مرده عملی بیشتری ایجاد می‌شود. تلاش تنفسی در سمت سالم قفسه سینه مدیاستن را به طرف خود، دور از محل آسیب می‌کشاند. این مسئله مانع از پر هوا شدن کامل ریه صدمه ندیده می‌شود. هنگام بازدم، جمع شدن جدار سینه و بالا رفتن دیافراگم، فشار درونی را افزایش داده و هوا را با فشار از طریق زخم به خارج می راند. این حرکت هوا به درون قفسه سینه و خروج از آن از طریق زخم، عامل ایجاد کننده صدای مکیدن است که سبب شده این نوع زخم به نام «زخم مکنده سینه» شناخته شود.

برداشت فشار در پنوموتوراکس ساده Simple Pneumothorax و هموتوراکس با سوزن2

جهت بهبود وضعیت مصدوم باید زخم مکنده سینه را با پانسمان سه طرفه پوشاند.

 

برداشت فشار در پنوموتوراکس ساده Simple Pneumothorax و هموتوراکس با سوزن3

هموتوراکس (Hemothorax)

هموتوراکس به زبان ساده عبارتست از: تجمع خون در فضای جنبی به دلیل خونریزی داخلی. هموتوراکس می‌تواند خیلی جزئی و غیرقابل شناسایی در صحنه حادثه باشد یا در صورتی که با آسیب وسیع عروق بزرگ همراه باشد، وضعیت بیمار را به سرعت به مخاطره افکند. خونریزی شدید می‌تواند ریه را به طور کامل جابه جا کند. به سرعت باعث  جمع شدن بیش از 1500 میلی لیتر خون شود و مورتالیته 75% ایجاد کند، به گونه‌ای که نزدیک به دو سوم بیماران در صحنه جان خود را از دست بدهند. با این حال، خونی که در قفسه سینه جمع می‌شود، حجم جاری و کارآیی تنفس را کاهش داده و بیماری که قبلاً دچار تروما شده است را به سرعت به طرف شوک پیش می‌برد.

  برداشت فشار در پنوموتوراکس ساده Simple Pneumothorax و هموتوراکس با سوزن4

پنوموتوراکس فشارنده (Tension Pneumothorax)

پنوموتوراکس فشارنده نوعی پنوموتوراکس ساده یا باز است که پس از ایجاد، فشاری بیشتر از فشار اتمسفر در قفسه سینه به وجود می‌آورد. این وضعیت در پی آسیب حاصل از یک مکانیسم تروماتیک یا احتمالاً در پی تهویه با فشار مثبت در بیماری که دچار ترومای سینه شده یا نقایص مادرزادی در درخت تنفسی دارد، اتفاق می افتد. پنوموتوراکس فشارنده هم چنین می‌تواند به دلیل یک پنوموتوراکس باز که مهر و موم شده و یک صدمه یا نقص داخلی که اجازه شکل گیری فشار را می‌دهد، به وجود آید.

پنوموتوراکس فشارنده به این دلیل رخ می‌دهد که مکانیسم آسیب (زخم خارجی یا آسیب داخلی) یک دریچه یک طرفه ایجاد می‌کند. هنگام دم، به دلیل آن که فشار فضای جنب کمتر از اتمسفر است، هوا از طریق دریچه ایجاد شده به فضای جنب راه می‌یابد. هنگام بازدم، افزایش فشار جنبی موجب بسته شدن دریچه شده و نمی‌گذارد هوا خارج شود. افزایش فشار داخل جنب باعث روی هم خوابیدن ریه در سمت آسیب دیده شده و قسمت‌های بین دنده‌ای و فوق جناغی برآمده می‌شوند و بر روی مدیاستن فشاروارد می‌کنند، فشاری که دائماً رو به افزایش است، مدیاستن را جابه جا می‌کند، ریه صدمه ندیده رامی فشارد و ورید اجوف را در محلی که از دیافراگم وارد قفسه صدری می‌شود یا جایی که به قلب متصل می‌شود، تحت فشار قرار می‌دهد. این وقایع بازگشت وریدی را کاهش داده و موجب افزایش فشار وریدی می‌شود. در نتیجه وریدهای ژوگولار متسع می‌شوند و فشار نبض باریک می‌گردد. از آنجا که ساختمان‌های درون مدیاستن بر اثر اعمال فشار به سمت مقابل هل داده می‌شوند، در نتیجه نای هم جا به جا می‌شود.

  برداشت فشار در پنوموتوراکس ساده Simple Pneumothorax و هموتوراکس با سوزن5

پنوموتوراکس فشارنده یک تهدید جدی و فوری برای حیات محسوب می‌شود. این پدیده با از بین رفتن فشار داخل جنب توسط فرو بردن یک سوزن از طریق جدار قفسه سینه به منظور تبدیل پنوموتوراکس فشارنده به پنوموتوراکس باز تصحیح می‌شود.

درمان

برداشتن فشار یک پنوموتوراکس فشاری یا برداشتن فشار با سوزن را می‌توان به صورت زیر انجام داد:

1-بیمار را جهت اطمینان از وجود پنوموتوراکس فشاری ارزیابی کنید.

  • اشکال در تهویه علی رغم باز بودن راه هوایی
  • اتساع وریدهای ژیگولار (ممکن است به دلیل وجود خونریزی همزمان وجود نداشته باشد)
  • کاهش یا فقدان صداهای تنفسی در سمت درگیر
  • رزونانس بیش از حد دق در سمت درگیر
  • انحراف تراشه به سمت مقابل (به خاطر داشته باشید که این یک نشانه دیررس است و ممکن است وجود نداشته باشد).

2- وسایل مورد نیاز را آماده و سرهم کنید.

  • کاتتر داخل وریدی بزرگ، ترجیحاً شماره 10 تا 14 با طول حداقل 5 سانتی متر
  • الکل یا بتادین برای ضدعفونی کردن
  • در صورت عدم وجود وسیله تجاری، استفاده  از یک انگشت دستکش پزشکی به عنوان جایگزین.
  • نوار چسب

3- محل مناسب را تعیین کنید.

 دومین یا سومین فضای بین دنده‌ای در خط وسط ترقوه در سمت درگیر را پیدا کنید. در صورت وجود ترومای قابل توجه قفسه سینه، چهارمین یا پنجمین فضای بین دنده‌ای در خط وسط زیر بغل ارجح است با وجود این، عموماً دسترسی به خط وسط ترقوه آسانتر و احتمال بیرون آمدن سوزن کمتر است.

  برداشت فشار در پنوموتوراکس ساده Simple Pneumothorax و هموتوراکس با سوزن6

4- محل مناسب را با استفاده از روش ضدعفونی تمیز کنید.

5-  با وارد کردن کاتتر از طریق انتهای  یک وسیله آماده تجاری یا انگشت دستکش پزشکی یک دریچه یک طرفه یا دریچه متحرک بسازید.

6- سوزن را با زاویه 90 درجه وارد کنید و به خروج هوا گوش دهید.

حتماً سوزن را بالای دنده سوم در خط وسط ترقوه یا بالای دنده ششم در خط وسط زیر بغل وارد کنید. اعصاب، شریان‌ها و وریدها در امتداد حاشیه تحتانی هر دنده عبور می‌کنند.

 

برداشت فشار در پنوموتوراکس ساده Simple Pneumothorax و هموتوراکس با سوزن7

7 – کاتتر را از طریق سوزن پیش ببرید و سوزن را در ظرف وسایل نوک تیز قرار دهید.

8- کاتتر را به همان روش محکم کردنشی ء باقی مانده در جای خود محکم کنید.

9- بیمار را از نظر عود پنوموتوراکس فشاری پایش کنید. این اقدام باید به طور مکرر و چندین بار پیش از رسیدن به بخش اورژانس انجام شود.


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک