ارتباط با ما : info@behrazm.ir

(زمان خواندن: 4 - 8 دقیقه)

آموزش تفسیر الکتروکاردیوگرام

 

  الکترو کاردیو گرام2

 

(قسمت سوم)

ریتم‌های سینوسی

  در دو قسمت قبل مشخصات نوار قلب و امواج الکتروکاردیوگرام طبیعی توضیح داده شد. در این قسمت و مقالات بعدی به انواع ریتم‌ها، آریتمی ها و درمان‌های آنها پرداخته می‌شود. آریتمی از نظر لغوی به معنی بدون ریتم است، ولی معمولاً به انواع اختلالات ریتم اشاره می‌کند یعنی هرگونه انحرافی از ریتم سینوسی طبیعی. برخی کتاب‌های واژه دیس ریتمی را به آریتمی ترجیح می‌دهند.

 بعضی از علت‌های شایع آریتمی‌های قلبی عباتنداز:

1- ایسکمی و انفارکتوس میوکارد

ایسکمی سلول‌های میوکارد در اثر بیماری سرخرگ‌های کرونر و انفارکتوس میوکارد، باعث نرسیدن اکسیژن به سلول‌های ناحیهٔدرگیر شده و تحریک پذیری سلول‌ها را افزایش می‌دهد. ایسکمی و انفارکتوس بخش‌های مختلف سیستم هدایتی، آریتمی‌های مختلفی را به دنبال خواهند داشت.

2- تنش

اضطراب و انواع متعدد تنش‌های جسمی و روانی، سبب ترشح زیاد کاته‌کولامین‌ها می‌شوند. کاته‌کولامین‌ها با اثر بر سیستم هدایتی قلب، انواع تاکی‌آریتمی‌ها را به دنبال دارند.

3- اختلالات الکترولیتی

بسیاری از اختلالات الکترولیتی و در رأس آن‌ها اختلالات یون‌های پتاسیم، کلسیم و منیزیوم باعث ایجاد آریتمی‌های مختلف می‌شوند. به همین دلیل در بخش‌های سی‌سی‌یو مانیتورینگ دقیق الکترولیت‌ها و اصلاح سختگیرانهٔاختلالات آن ضروری است.

4- شرایط هایپرمتابولیک و هایپومتابولیک

شرایط طبیعی و غیر طبیعی که متابولیسم بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهند مثل تب، هایپرتیروئیدیسم، خواب، ورزش و غیره می‌توانند سبب ایجاد آریتمی گردند.

5- تحریک عصب واگ

تحریک عصب واگ در اثر عواملی همچون دردهای خیلی شدید، استفراغ، سرفه، ساکشن، لوله‌گذاری داخل تراشه و ... باعث ایجاد انواعی از بی‌نظمی‌های قلبی و برادی‌آریتمی‌ها می‌شوند.

6- مصرف برخی مواد

برخی مواد غذایی و غیر غذایی اثرات آریتمی‌زایی دارند. نیکوتین، کافئین و الکل از جمله معروف‌ترین موادی هستند که مصرف مقادیر زیاد آن‌ها باعث ایجاد انواع و اقسام بی‌نظمی‌های قلبی می‌شوند. توجه و توصیه به کاهش مصرف این مواد در افرادی که دچاربی‌نظمی هستند ضروری است.

7- بعضی داروها

بسیاری از داروها اثرات قلبی دارند و برای افراد مستعد می‌توانند آریتموژنیک باشند. به عنوان مثال می‌توان انواع داروهای روان‌گردان را نام برد. حتی برخی داروهایی که برای اصلاح یک نوع آریتمی به کار می‌روند، ممکن است آریتمی‌های دیگری را ایجاد کنند؛ مثلاً بتابلاکرها و مسدود کننده‌های کانال‌های کلسیمی خود باعث برادیکاردی و انواع مختلف بلاک‌های قلبی می‌شوند. آمیودارون با طولانی کردن فاصلهٔQTزمینه را برای آریتمی‌های خطرناک بطنی فراهم می‌کند. مسمومیت با دیگوکسین نیز انواعبی‌نظمی‌های قلبی را به دنبال دارد.

8- بیماری‌های مزمن قلبی و تنفسی

برخی بیماری‌های قلبی و تنفسی مزمن مانند بیماری‌های دریچه‌ای قلب، کاردیومیوپاتی‌ها، نارسایی قلبی، بیماری‌های مادرزادی قلب،COPDو ... می‌توانند زمینه‌ساز آریتمی‌ها باشند.

مهم‌ترین ریتم‌ها و آریتمی های سینوسی

1- ریتم نرمال سینوسی

2-  برادیکاردی سینوسی

3-  تاکی‌کاردی سینوسی

4- آریتمی سینوسی

5- بلاکSA

6- ایست سینوسی

1- ریتم نرمال سینوسی (Normal Sinus Rhythm)

اگر ایمپالس‌ها با سرعت طبیعی در گرهSAشکل بگیرند و مسیر طبیعی خود را طی کرده و تمام قلب را از این طریق دپولاریزه کنند، ریتم مورد نظر، ریتم نرمال سینوسی است.

خصوصیات الکتروکاردیوگرام

 

سرعت60 تا 100 بار در دقیقه
نظمکاملاً منظم
امواجPیک شکل، مثبت، نسبت 1:1
فاصلهPR2/0-012/0 ثانیه، ثابت
عرضQRS12/0-004/0 ثانیه، ثابت

  آموزش تفسیر الکترو کاردیو گرام1

 

 

 

 

 

 

2- برادیکاردی سینوسی (Sinus Bradycardia)

در این ریتم گره سینوسی با سرعت کم‌تر از 60 بار در دقیقه جریان‌های الکتریکی را تولید می‌کند؛ اما هدایت جریان از مسیر طبیعی صورت می‌گیرد. پس تمام خصوصیات آن مشابه ریتم نرمال سینوسی است، با این تفاوت که تعداد ضربان از 60 ضربه در دقیقه کم‌تراست.

خصوصیات الکتروکاردیوگرام

 

سرعتکم‌تر از 60
نظمکاملاً منظم
امواجPیک شکل، مثبت، نسبت 1:1
فاصلهPR2/0-012/0 ثانیه، ثابت
عرضQRS12/0-004/0 ثانیه، ثابت

  آموزش تفسیر الکترو کاردیو گرام2

 

 

 

 

 

درمان:

معمولاً احتیاج به درمان خاصی ندارد؛ مگر این که باعث اختلال در وضعیت همودینامیکی شده باشد. در قدم اول تلاش می‌شود تا علت ایجاد این ریتم مشخص، و در جهت حذف و اصلاح آن اقدام شود. برای درمان معمولاً از داروی آتروپین به شکل داخل وریدی و در مواردی نیز از کاته‌کولامین‌ها یا دوپامین استفاده می‌گردد. در موارد نادری احتیاج به استفاده ازپیس‌میکرمی‌باشد.

 

3- تاکی‌کاردی سینوسی (Sinus Tachycardia)

در تاکی‌کاردی سنوسی، گرهSAبا سرعتی بیشتر از 100 ضربه در دقیقه ضربان تولید می‌کند؛ اما هدایت جریان از مسیر طبیعی صورت می‌گیرد. پس تمام خصوصیات آن مشابه ریتم نرمال سینوسی است، با این تفاوت که تعداد ضربان قلب از 100 ضربه در دقیقه بیش‌تر می‌باشد.

خصوصیات الکتروکاردیوگرام

 

سرعتبیشتر از 100
نظمکاملاً منظم
امواجPیک شکل، مثبت، نسبت 1:1
فاصلهPR2/0-012/0 ثانیه، ثابت
عرضQRS12/0-004/0 ثانیه، ثابت

  آموزش تفسیر الکترو کاردیو گرام3

 

 

 

 

 

 

درمان

این ریتم نیز همانند برادیکاردی سینوسی، در صورت عدم ایجاد اختلال در وضعیت همودینامیکی احتیاج به درمان خاصی ندارد و فقط در جهت شناسایی و حذف عوامل ایجاد کننده اقدام می‌شود. در مواردی که بیمار دچار علایم همودینامیکی شده باشد، از داروهای مسدود کنندهٔکانال‌های کلسیمی یا بتابلاکرها استفاده می‌شود.

 

4- آریتمی سینوسی (Sinus Arrhythmia)

در این بی‌نظمی، گره سینوسی با سرعت‌های متفاوتی اقدام به تولید ضربان می‌کند. اما هدایت جریان از مسیر طبیعی است. پس تنها تفاوت آن با ریتم نرمال سینوسی بی‌نظمی آن می‌باشد. این بی‌نظمی در بعضی افراد در حالت طبیعی، همراه با دم و بازدم عادی دیده می‌شود، به این نحو که در زمان دم فواصل R-Rکوتاه و در زمان بازدم فواصلR-Rبلندتر می‌شود.

خصوصیات الکتروکاردیوگرام

 

سرعت60 تا 100 بار در دقیقه
نظم

                             بی‌نظمی منظم

(در زمان دم فواصلR-Rکوتاه و در زمان بازدم فواصلR-Rبلند می‌شود)

امواجPیک شکل، مثبت، نسبت 1:1
فاصلهPR2/0-012/0 ثانیه، ثابت
عرضQRS12/0-004/0 ثانیه، ثابت

  آموزش تفسیر الکترو کاردیو گرام4

 

 

 

 

 

 

درمان

این بی‌نظمی معمولاً احتیاج به درمان ندارد.

 

5- بلاک گره سینوسی

(Sinoatrial Block/ SA Block/ Sinus Exit Block)

در این بی‌نظمی ایمپالس در گرهSAتولید، اما به علل مختلف از این گره خارج نمی‌شوند. پس یک یا چند ضربان از قلم می‌افتند.

خصوصیات الکتروکاردیوگرام

 

سرعت60 معمولاًتا 100 بار در دقیقه
نظم

                                  گاهی نامنظم

                 (هر وقفه مضرب صحیحی ازP-Pاست)

امواجPیک شکل، مثبت، نسبت 1:1
فاصلهPR2/0-012/0 ثانیه، ثابت
عرضQRS12/0-004/0 ثانیه، ثابت

آموزش تفسیر الکترو کاردیو گرام5

 

 

 

 

 

 

 

درمان

اگر این بی‌نظمی گذرا و موقت باشد و از نظر همودینامیکی تاثیری ایجاد نکند، به درمان احتیاج ندارد و فقط در جهت شناسایی و حذف عوامل ایجاد کننده اقدام می‌شود. در صورت اختلال در وضعیت همودینامیکی از آتروپین و گاهی اوقات نیز ازپیس میکراستفاده می‌شود.

 

6- ایست سینوسی (Sinus Arrest)

در این بی‌نظمی به علت اشکال در سلول‌های ضربان ساز گره سینوسی، ضربانی در این گره تولید نمی‌شود.

خصوصیات الکتروکاردیوگرام

 

سرعتمعمولاً 60 تا 100 بار در دقیقه
نظم

                               گاهی نامنظم

               (وقفه مضرب صحیحی ازP-Pنیست)

امواجPیک شکل، مثبت، نسبت 1:1
فاصلهPR2/0-012/0 ثانیه، ثابت
عرضQRS12/0-004/0 ثانیه، ثابت

  آموزش تفسیر الکترو کاردیو گرام6

 

 

 

 

 

  درمان

درمان این بی‌نظمی شبیه بلاکSAمی‌باشد.


مقالات پزشکی تصادفي

اشتراک